Podziel się książką

Fundacja "Fundusz Inicjatyw" w ramach swojej działalności statutowej prowadzi bibliotekę FFI, która dysponuje atrakcyjnym, ale wciąż skromnym zbiorem książek. Wspólnymi siłami i z Waszą pomocą chcemy wzbogacić zasoby naszej biblioteki. Jeżeli posiadasz niepotrzebne książki w dobrym stanie i chcesz podzielić się nimi z innymi osobami, zachęcamy do oddania ich na rzecz Biblioteki FFI.

a) Możesz oddać nam swoją książkę na zawsze,
b) Możesz pożyczyć nam książkę na okres 1 roku, a potem ją odebrać.

Ze względu na przekazaną nam w ostatnim czasie dużą ilość książek z kategorii beletrystki (powieści, opowiadania, nowele itp., przede wszystkim o charakterze rozrywkowym) od dnia 20 marca 2013 r. przyjmujemy wyłącznie książki branżowe, związane z rozwojem zawodowym np. z zakresu ekonomii, funduszy europejskich.

Biblioteka bezpłatnie udostępnia swoje zbiory każdej zainteresowanej osobie fizycznej i organizacjom pozarządowym. Powierzone nam książki będą służyły osobistemu i zawodowemu rozwojowi wielu osób. Książki i publikacje można oddawać osobiście w bibliotece w godzinach jej otwarcia lub przesyłać pocztą na adres biblioteki FFI:

Fundacja "Fundusz Inicjatyw", ul. Narutowicza 57/6, 20-016 Lublin.

Biblioteka zastrzega sobie prawo do nie przyjęcia książek, które są zniszczone, nieaktualne (np. z nieaktualnym stanem prawnym), propagują określone ideologie. Wówczas osoba dostarczająca książki zobowiązana jest do ich odebrania.

Przekazując książki poinformuj nas czy wyrażasz zgodę na upowszechnienie swoich danych (imię i nazwisko oraz miasto zamieszkania), które zostaną umieszczone na liście darczyńców. Lista darczyńców biblioteki zostanie umieszczona na naszej stronie internetowej.

Zapraszamy również do korzystania ze zbiorów biblioteki. Aktualny wykaz książek i publikacji znajduje się na stronie internetowej Fundacji: www.ffi.org.pl w zakładce "Wypożycz książkę".

Biblioteka jest otwarta od poniedziałku do piątku w godz. 09:00-18:00. W razie pytań i wątpliwości prosimy o kontakt z osobą odpowiedzialną za bibliotekę - Małgorzatą Jończyk pod numerem tel. 81 532 10 30.




Nic o nas bez nas = empowerment

Termin "empowerment" oznacza zaangażowanie grup napotykających problemy społeczne oraz ich przedstawicieli w prace projektowe. W odniesieniu do projektów innowacyjnych empowerment to zaangażowanie w proces wypracowywania innowacyjnych rozwiązań przedstawicieli grup docelowych.

Interesuje Cię sytuacja kobiet na rynku pracy? Korzystasz z elastycznych form zatrudnienia? Masz pomysły jak godzić życie zawodowe z rodzinnym? Chcesz w swoim zakładzie pracy przetestować lub wdrożyć model godzenia życia zawodowego i rodzinnego z korzyścią dla osób, które zatrudniasz oraz z korzyścią dla zakładu pracy i efektywności działań? Chcesz podzielić się swoimi refleksjami? Masz konkretne propozycje rozwiązań organizacyjnych/prawnych? Podziel się nimi. Mogą one stać się częścią innowacyjnego modelu, który zostanie bezpłatnie udostępniony szerokim grupom odbiorców. Twoje zdanie może mieć realny wpływ na działania projektowe.

Wypowiedz się na forum! Weź udział w sondzie! Napisz do nas na ffi@ffi.org.pl! Odwiedź nas w biurze projektu w Radomiu!

Będziemy organizować cykliczne spotkania dotyczące postępów prac nad modelem. Chcesz wziąć udział w spotkaniu? Skontaktuj się z nami!

Serdecznie zapraszamy! Twoja opinia dużo dla nas znaczy!

Fundacja "Fundusz Inicjatyw" zaprasza do udziału w projekcie: "PI - innowacyjny model GODZENIE PRZEZ KOBIETY ŻYCIA ZAWODOWEGO I RODZINNEGO"

OFERUJEMY BEZPŁATNIE: ZAPEWNIAMY: (dokumenty zgłoszeniowe na stronie www.ffi.org.pl, podstrona dot. projektu)

Kontakt:

Fundacja "Fundusz Inicjatyw"
ul. ŻEROMSKIEGO 94/115
26-600 RADOM
TEL./FAKS 48 370 36 71
TEL. KOM. 519 144 716
e-mail: ffi@ffi.org.pl

Projekt "PI - Innowacyjny model GODZENIE PRZEZ KOBIETY ŻYCIA ZAWODOWEGO I RODZINNEGO" współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

 

Projekt: Przedsiębiorczość akademicka – innowacyjny region

woj.: świętokrzyskie

Menu:

Innowacje - czyli korzyści ze współpracy sektora B+R i przedsiębiorstw

Przedsiębiorstwa spin off i spin out

Transfer technologii

Komercjalizacja wiedzy

Finansowanie sfery badawczo-rozwojowej

Platforma lokalizacji jednostek naukowo badawczych

Interaktywna baza współpracy i wymiany informacji

Patronat medialny:





Radio Kielce

Radio Fama

ITV

 

Z ostatniej chwili

aktualnosci2012-11-30 | V konferencja z cyklu "Inteligentna Energia w Polsce"

Krajowy Punkt Kontaktowy Programu IEE serdecznie zaprasza do udziału w V konferencji z cyklu "Inteligentna Energia w Polsce", która odbędzie ...

więcej +

aktualnosci2012-11-30 | Podziękowania

Uprzejmie informujemy, że w dniu dzisiejszym 30 listopada 2012 r. dobiega końca realizacja projektu „Przedsiębiorczość akademicka – innowacyjny region”. Informacje o ...

więcej +

aktualnosci2012-11-29 | Konkurs PRELUDIUM 4

Narodowe Centrum Nauki ogłosiło otwarty konkurs PRELUDIUM 4 na projekty badawcze realizowane przez osoby rozpoczynające karierę naukową nieposiadające stopnia naukowego ...

więcej +

aktualnosci2012-11-28 | 120 mln zł dla spółek naukowo-biznesowych

 Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ogłasza nowy program wsparcia spółek celowych o nazwie SPIN-TECH, na który przeznaczono 120 milionów zł ...

więcej +

aktualnosci2012-11-27 | V edycja konkursu Capital Express dla Firm z potencjałem

Małe i średnie firmy, które poszukują pieniędzy na rozwój biznesu, mają szansę na bezpłatne, profesjonalne przygotowanie do pozyskania inwestora. Teaser ...

więcej +

aktualnosci2012-11-26 | Perspektywy rozwoju rynku funduszy venture capital - Konferencja MARR

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego zaprasza do udziału w międzynarodowej konferencji „Perspektywy rozwoju rynku funduszy venture capital”, która odbędzie się 29 ...

więcej +

archiwum aktualności projektu +

 

Finansowanie sfery badawczo-rozwojowej

 

FUNDUSZ PORĘCZEŃ KREDYTOWYCH [Local Guarantee Fund]

to nie nastawiona na zysk jednostka parabankowa, wspomagająca lokalny rozwoj społeczno-ekonomiczny. FPK tworzone są albo w ramach już funkcjonujących pozarządowych struktur organizacyjnych (stowarzyszenia, fundacje) lub w oparciu o podmioty prawa handlowego (społki z o.o., społki akcyjne). Fundusze świadczą pomoc w formie poręczeń dla małych, rozwojowych firm nie posiadających wystarczającej historii kredytowej lub wymaganych przez bank komercyjny zabezpieczeń.[1,2] Pierwsze fundusze poręczeniowe powstały w Polsce w pierwszej połowie lat 90. W ramach Programu Inicjatyw Lokalnych (PIL) ze środków europejskich Phare. Na koniec 2010 r. identyfikujemy 54 fundusze tworzone głownie z inicjatywy władz samorządowych – od szczebla lokalnego po wojewódzki. W ramach poza bankowego systemu poręczeniowego zgromadzono środki finansowe w wysokości ponad 600 mln zł. Obecnie najmniej jest Funduszy małych – w przedziale do 1 mln zł kapitału znajduje się 10 Funduszy, natomiast sukcesywnie rośnie liczba Funduszy dużych. W 17 z nich kapitał przekroczył już 12 mln złotych. Dysponowane środki wzrosły od 2000 r. ponad piętnastokrotnie, między innymi dzięki wsparciu PARP w ramach SPO WKP (działanie 1.2), poszczególnych Urzędów Marszałkowskich w ramach ZPORR oraz Banku Gospodarstwa Krajowego. Na uwagę zasługuje duże zaangażowanie samorządowe. Co czwarta złotówka została przekazana przez samorząd gminy, województwa lub powiatu. Fundusze poręczeniowe stają się istotnym elementem systemu wsparcia rozwoju MSP w Polsce. Należy wspomnieć również o Krajowym Funduszu Poręczeń Kredytowych działającym w ramach Banku Gospodarstwa Krajowego, który poza własną działalnością poręczeniową wsparł kilkanaście lokalnych i regionalnych funduszy w ramach rządowego programu „kapitał dla przedsiębiorczych”.[3,4] Lokalizacja funduszy poręczeniowych, jak dotąd zależy głownie od aktywności lokalnych lub regionalnych organizacji i instytucji, w tym przede wszystkim władz samorządowych i organizacji pozarządowych tworzących infrastrukturę wspierania przedsiębiorczości. Po osiem funduszy jest zlokalizowanych w województwie warmińsko-mazurskim i lubelskim,. Najmniej natomiast (po jednym) w lubuskim, świętokrzyskim i opolskim. Pomimo dostępności w ostatnich latach środków na tworzenie nowych Funduszy w tych regionach mała liczba FPK utrzymuje się od lat. Należy pokreślić, że ponad 40% FPK działa w małych miastach do 50 tys. mieszkańców. Fundusze poręczeniowe są typem ośrodków najczęściej spotykanym w regionach peryferyjnych. Fundusze przechowują swoje środki średnio w 2,87 bankach, z tym, tylko kilka Funduszy lokuje swoje środki w 7 bankach. Wśród preferowanych przez Fundusze form lokowania środków finansowych na pierwszym miejscu znajdują się lokaty terminowe – 93% wskazało taką formę inwestycji; 30% w inne formy inwestycji, jak np. certyfikaty depozytowe, fundusze rynku pieniężnego, bony skarbowe, a 14% jest lokowanych w obligacje państwowe. Fundusze udzielają poręczeń firmom starającym się o kredyt bankowy lub pożyczkę z innej instytucji finansowej, niezdolnym do samodzielnego zabezpieczenia wierzytelności. Poręczenia dotyczą z reguły 50-80% wielkości wnioskowanego kredytu. Poziom zaangażowania funduszy zależy od ich wewnętrznych ustaleń i rodzaju poręczanego przedsięwzięcia.

Lokalizacja Funduszy Poręczeń Kredytowych

Dotychczasowa działalność poręczeniowa zaowocowała ponad 19 tys. poręczeń kredytowych, w tym 1,4 tys. udzielono kobietom. Z poręczeń korzystają w kolejności firmy handlowe (36%), usługowe (32%) i produkcyjne (14%), budowlane (13%). Poręczane kredyty/pożyczki są wykorzystywane głownie na sfinansowanie kapitału obrotowego (70%), a 30% na cele inwestycyjne. Z oferty poręczeniowej korzystają najczęściej mikroprzedsiębiorstwa (67%), w których zatrudnienie nie przekracza 10 pracowników. Do funduszu zgłasza się miesięcznie średnio 20 osób, zainteresowanych poręczeniem, z tego co druga składa wniosek. Efekty dla rynku pracy ocenia się na ponad 12 tys. miejsc pracy, choć duża część funduszy ze względu na skromny stan kadrowy nie prowadzi monitoringu skutków działalności.[4]

Marzena MAŻEWSKA

Źrodła: [1] M. Gajewski, Lokalny Fundusz Poręczeń Kredytowych, Katowice 1995; [2] M. Gajewski, T. Kiliański, J. Szczucki, Zasady organizacji i funkcjonowania funduszy poręczeń kredytowych, PFPiR MSP, Warszawa 2000; [3] Raport o stanie funduszy poręczeń kredytowych w Polsce. Stan na dzień 30.06.2007 r., Krajowe Stowarzyszenie Funduszy Poręczeniowych, PAG-Uniconsult, Warszawa 2007; [4] M. Mażewska, Fundusze poręczeń kredytowych [w:] K.B. Matusiak (red.), Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości w Polsce, Raport 2010, PARP, Warszawa 2010; [5] www.ksfp.org.pl; [6] www.sooipp.org.pl/index2.php?d=30.

Powyższe informacje pochodzą z publikacji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości „Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć” pod redakcją Krzysztofa B. Matusiaka, Wydanie III zaktualizowane, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2011, publikacja dostępna bezpłatnie na http://www.parp.gov.pl/files/74/81/469/12812.pdf oraz na stronie http://www.pi.gov.pl.

 

FUNDUSZ SEED [Fundusz zalążkowy, fundusz kapitału zalążkowego]

to podmiot prowadzący profesjonalnie działalność venture capital wyspecjalizowany w inwestycjach w projekty znajdujące się w fazie zasiewu/seed oraz w fazie startu (etapy finansowania firmy innowacyjnej). Inwestycje typu seed należą do najtrudniejszych dla funduszy venture capital. Do zasadniczych problemów należą:

– wysoki poziom ryzyka technicznego, rynkowego oraz związanego z zarządzaniem przyszłą firmą i jej rozwojem;

– niekorzystny stosunek kosztów operacyjnych związanych z oceną projektu inwestycyjnego do wielkości inwestycji – inwestycje w fazie seed należą do najmniejszych (zwykle poniżej 1 mln zł), natomiast nakłady na ocenę projektu pracy są porównywalne z innymi fazami;

– typowy dla wczesnych faz rozwojowych brak znaczącego majątku firmy, który może być ewentualnym zabezpieczeniem dla rożnego typu instrumentów dłużnych, wchodzących w skład pakietu finansowego dla firmy.

Okres inwestowania funduszy zalążkowych jest z reguły dłuższy niż w przypadku ogółu venture capital. Rozpoczęcie inwestycji na wczesnym etapie powoduje, że inwestorzy zakładają wyjście z niej nawet po siedmiu latach. Przedsiębiorca może liczyć na inwestycję w wysokości od około 50 tys. zł (na etapie seed) do około 4 mln zł.

Na większości europejskich rynków venture capital zauważalny jest znaczący niedostatek inwestycji we wczesne fazy rozwoju firmy (luka finansowa). Ze względu na ich wagę dla rozwoju gospodarczego podejmowane są próby wspierania procesów tworzenia i działania funduszy specjalizujących się w tychże inwestycjach. Wsparcie skierowane jest głownie na inwestycje w projekty szczególnie wartościowe ze względów gospodarczych (m. in. innowacje, komercjalizacja technologii) czy społecznych (m.in. integracja społeczna, bezrobocie). Brytyjski University Challenge Fund Scheme jest jednym z programów wspierania tworzenia funduszy seed inwestujących w projekty związane komercjalizacją technologii pochodzących z tamtejszych jednostek naukowo-badawczych. w latach 1998-2003 w ramach tego programu dofinansowano 20 tworzących się funduszy seed. W każdym przypadku jednym z założycieli funduszu była jedna z brytyjskich instytucji badawczych[1].

Od roku 2005 prowadzone są przez sektor publiczny działania na rzecz stworzenia i rozwoju sektora funduszy seed w Polsce. Pierwszą akcją było dofinansowanie udzielane w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego „Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw” (priorytet „Rozwój przedsiębiorczości i wzrost innowacyjności poprzez wzmocnienie instytucji otoczenia biznesu”, Działanie „Poprawa dostępności do zewnętrznego finansowania inwestycji przedsiębiorstw”, Poddziałanie 1.2.3)[2]. Obecnie dokapitalizowanie funduszy jest możliwe w ramach Krajowego Funduszu Kapitałowego (KFK), który w ramach Programu Innowacyjna Gospodarka realizuje Działanie 3.2 Wspieranie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka. W wyniku działania wspierane finansowo są fundusze inwestujące w MŚP znajdujące się na początkowych etapach rozwoju, szczególnie o charakterze innowacyjnym lub prowadzące działalność badawczo-rozwojową. Kwota alokacji na realizację Działania 3.2. wynosi 646.830.000,00 zł i w całości jest przeznaczona na realizację zadań KFK. Swego rodzaju odmianą inwestycji realizowanych przez fundusze seed, są projekty realizowane w oparciu o Działanie 3.1. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Polega ono na bezpośredniej inwestycji kapitałowej w nowo powstałą spółkę, która zamierza skomercjalizować innowacyjne rozwiązanie, podobnie jak w przypadku venture capital, jednak towarzyszy temu szereg szczegółowych ograniczeń inwestycji oraz dodatkowo m.in. konieczność przejścia przez przedsiębiorców szkoleń i doradztwa w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem.

Paweł GŁODEK

Źrodła: [1] University Challenge Seed Fund Scheme, Summary report coving the fourth year of operation of University Challenge round one and First year of operation of University Challenge round two, 2003 www.ost.gov.uk/enterprise/ knowledge/ unichal.htm; [2] Podręcznik Beneficjenta Sektorowego Programu Operacyjnego, Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw lata 2004-2006, Ministerstwo Gospodarki i Pracy, wrzesień Warszawa 2004 www.konkurencyjnosc.gov.pl; [3] Directorate-General for Enterprise and Industry, Best practices of public support for early-stage equity finance, Komisja Europejska, wrzesień 2005; [4] P. Głodek, P. Pietras, Źrodła finansowania dla komercjalizacji technologii i wiedzy, PARP, Warszawa 2011.

Powyższe informacje pochodzą z publikacji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości „Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć” pod redakcją Krzysztofa B. Matusiaka, Wydanie III zaktualizowane, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2011, publikacja dostępna bezpłatnie na http://www.parp.gov.pl/files/74/81/469/12812.pdf oraz na stronie http://www.pi.gov.pl.

 

FUNDUSZE STRUKTURALNE 2000–2013 [Structural Funds]

są instrumentem polityki regionalnej Unii Europejskiej. Głównym celem polityki regionalnej jest osiągnięcie spójności gospodarczej i społecznej Unii, zmniejszając różnice poziomu rozwoju poszczególnych regionów. Środki finansowe funduszy strukturalnych przeznaczane są na wspieranie restrukturyzacji i modernizacji tych regionów, które bez pomocy finansowej nie są w stanie dorównać do średniego poziomu ekonomicznego w UE. Fundusze strukturalne mają pomoc władzom centralnym i regionalnym słabiej rozwiniętych regionów w rozwiązaniu ich najważniejszych problemów gospodarczych i społecznych.

W latach 2000-2006 istniały cztery Fundusze strukturalne, realizujące cele polityki regionalnej UE:

– Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego,

– Europejski Fundusz Społeczny,

– Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (sekcja Orientacji),

– Finansowy Instrument Orientacji Rybołówstwa.

Ponadto istnieje Fundusz Spójności będący instrumentem finansowym UE, nie należącym do Funduszy strukturalnych i wdrażany na poziomie wybranych państw a nie regionów. Jego celem jest ułatwienie integracji słabiej rozwiniętych krajów poprzez budowę sieci transportowych oraz obiektów ochrony środowiska o znaczeniu ponadregionalnym.

W latach 2007–2013, w wyniku reformy polityki spójności, liczba Funduszy strukturalnych została ograniczona do dwóch:

– Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) oraz

– Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS).

Do głównego nurtu programowania został włączony również Fundusz Spójności, który w latach 2007-2013 będzie podlegał podobnym zasadom, jak Fundusze strukturalne. Z kolei Fundusze wspierające inwestycje w zakresie rolnictwa i rybołówstwa zostały włączone odpowiednio do Wspólnej Polityki Rolnej oraz Wspólnej Polityki Rybackiej.

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego EFRR (European Regional Development Fund – ERDF).

Celem EFRR jest przyczynianie się do korygowania podstawowych dysproporcji regionalnych we Wspólnocie poprzez udział w rozwoju i dostosowaniu strukturalnym regionów opóźnionych w rozwoju oraz w przekształcaniu upadających regionów przemysłowych. Interwencja ze strony EFRR powinna prowadzić do zwiększenia spójności gospodarczej i społecznej w Unii Europejskiej, likwidując nierówności pomiędzy regionami. EFRR finansuje:

1. Bezpośrednie wsparcie inwestycji realizowanych w przedsiębiorstwach (w szczególności w MSP) w celu utworzenia trwałych miejsc pracy;

2. Rozwój infrastruktury związanej z badaniami i innowacją, telekomunikacją, ochroną środowiska, energią i transportem;

3. Instrumenty finansowe (fundusze kapitału wysokiego ryzyka, fundusze rozwoju lokalnego) w celu wsparcia rozwoju regionalnego i lokalnego oraz ułatwienia współpracy między miastami i regionami;

4. Narzędzia pomocy technicznej.

EFRR może wspierać działania w ramach realizacji wszystkich trzech celów polityki regionalnej: Konwergencji; Konkurencyjności i zatrudnienia w regionach oraz Europejskiej współpracy terytorialnej. W regionach objętych celem „Konwergencja” EFRR skupia się na modernizacji i dywersyfikacji struktur gospodarczych oraz na utrzymaniu lub tworzeniu trwałych miejsc pracy, poprzez inwestycje, projekty badawcze, wdrożeniowe i innowacyjne, wspierając działania w następujących dziedzinach:

1. Badania i rozwój technologiczny (RDT),

2. Innowacja i przedsiębiorczość;

3. Społeczeństwo informacyjne;

4. Środowisko;

5. Zapobieganie ryzyku;

6. Turystyka;

7. Kultura;

8. Transport;

9. Energia;

10. Edukacja;

11. Zdrowie.

W przypadku celu „Konkurencyjność i zatrudnienie w regionach” priorytety skupiają się wokół trzech punktów:

1) Innowacyjność i gospodarka oparta na wiedzy: zwiększenie regionalnych możliwości w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego, stymulacja innowacyjności i przedsiębiorczości oraz wzmocnienie inżynierii finansowej, szczególnie w przypadku przedsiębiorstw związanych z gospodarką opartą na wiedzy;

2) Ochrona środowiska i zapobieganie ryzyku: rewitalizacja skażonych terenów, stymulowanie efektywności energetycznej, promowanie ekologicznych publicznych środków transportu oraz opracowanie planów w celu zapobiegania i zarządzania zagrożeniami naturalnymi i technologicznymi;

3) Dostęp do usług transportowych i telekomunikacyjnych o ogólnym znaczeniu gospodarczym.

W przypadku celu „Europejska współpraca terytorialna” EFRR skupia swoją pomoc na trzech punktach:

– rozwój transgranicznych działań gospodarczych i społecznych;

– tworzenie i rozwój współpracy ponadnarodowej, w tym współpracy dwustronnej pomiędzy regionami nadmorskimi;

– zwiększenie skuteczności polityki regionalnej poprzez promowanie i współpracę międzyregionalną, tworzenie sieci i wymianę doświadczeń pomiędzy władzami regionalnymi i lokalnymi.

Poza tym EFRR szczególną uwagę przywiązuje do specyfiki terytorialnej. EFRR próbuje złagodzić występujące w miastach problemy gospodarcze, środowiskowe i społeczne. Obszary o niedogodnych warunkach naturalnych (regiony wyspiarskie, górskie lub słabo zaludnione) są traktowane w sposób uprzywilejowany. Obszary ultra peryferyjne korzystają także ze specjalnej pomocy EFRR, która ma skompensować skutki ich oddalenia. Europejski Fundusz Społeczny EFS (European Social Fund – ESF). Celem EFS jest zwiększenie ilości miejsc pracy, poprawa ich jakości i trwałości oraz zwiększenie możliwości zatrudnienia w Unii Europejskiej poprzez współfinansowanie działań związanych z polityką zatrudnienia i programami rozwoju zasobów ludzkich. Pomoc koncentruje się na najbiedniejszych regionach, w których zauważalne jest niedostateczne wykształcenie oraz trudności w jego uzyskaniu, co powoduje degradację ekonomiczną i społeczną. Fundusz wspiera inicjatywy przeciwdziałające bezrobociu, wpływające na wzrost przedsiębiorczości i zatrudnienia oraz kształtujące potencjał kadrowy lokalnych społeczności, w tym propagujące równouprawnienie kobiet i przeciwdziałające marginalizacji i wykluczeniu społecznemu.

EFS działa w ramach realizacji celów „Konwergencja” oraz „Konkurencyjność i zatrudnienie w regionach”. EFS wspiera działania w następujących dziedzinach:

– przystosowanie pracowników i przedsiębiorstw: systemy nauki przez całe życie, opracowanie i rozpowszechnienie nowatorskich organizacji pracy;

– dostęp do zatrudnienia dla poszukujących pracy, osób nieaktywnych, kobiet i emigrantów;

– integracja społeczna osób pokrzywdzonych przez los i walka z dyskryminacją na rynku pracy;

– wzmocnienie kapitału ludzkiego poprzez reformę systemów kształcenia oraz utworzenie sieci placówek

edukacyjnych.

Fundusz Spójności pomaga państwom członkowskim, których PKB na jednego mieszkańca jest niższy od 90% średniej unijnej, w zmniejszaniu opóźnienia w rozwoju gospodarczym i społecznym oraz w ustabilizowaniu gospodarki. Fundusz Spójności podlega tym samym zasadom programowania, zarządzania i monitorowania co EFS i EFRR.

Fundusz spójności wspiera działania w ramach jednego z trzech celów polityki regionalnej: „Konwergencja” w latach 2007-2013 pomoc z Funduszu Spójności skierowana jest do Bułgarii, Cypru, Estonii, Grecji, Węgier, Łotwy, Litwy, Malty, Polski, Portugalii, Republiki Czeskiej, Rumunii, Słowacji i Słowenii. Hiszpania jest objęta pomocą przejściową, ponieważ jej PKB na jednego mieszkańca jest niższy od średniej UE 15. Fundusz Spójności finansuje działania obejmujące następujące dziedziny:

1) Transeuropejskie sieci transportowe, a mianowicie priorytetowe projekty o znaczeniu europejskim określone przez Unię;

2) Środowisko naturalne. Z tego tytułu Fundusz Spójności może współfinansować projekty związane z energią czy transportem pod warunkiem, że stanowią one wyraźną korzyść dla środowiska: efektywność energetyczną, stosowanie energii odnawialnych, rozwój transportu kolejowego, wspieranie intermodalności, wzmocnienie transportu publicznego.

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejski Fundusz Społeczny (EFS) oraz Fundusz Spójności realizują trzy cele polityki regionalnej Unii: „Konwergencja”, „Konkurencyjność i zatrudnienie w regionach” oraz „Europejska współpraca terytorialna”. Poszczególne fundusze wykorzystywane są do realizacji tych celów w następujący sposób:

Cele, Fundusze Strukt. i instrumenty 2007–2013

Cele Fundusze Strukturalne i instrumenty

Konwergencja efrr EFS

Fundusz

Spójności

Regionalna konkurencyjność i zatrudnienie EFRR EFS

Europejska współpraca terytorialna EFRR

Istotą celu Konwergencja jest tworzenie warunków sprzyjających wzrostowi oraz wspieranie czynników prowadzących do rzeczywistego zniwelowania zapóźnieni w najsłabiej rozwiniętych państwach członkowskich i regionach. W Unii Europejskiej cel ten obejmuje 84 regiony o ludności liczącej 154 miliony mieszkańców, w których poziom PKB przypadający na głowę jest niższy od 75 % przeciętnej europejskiej, a także 16 regionów o populacji 16,4 milionów mieszkańców, gdzie poziom PKB nieznacznie tylko przewyższa ów próg, objętych wygasającą pomocą przejściową w związku z efektem statystycznym rozszerzenia UE. Fundusze dostępne w ramach celu „Konwergencja” wynoszą 282,8 miliardów EUR, co stanowi 81,5 % ogółu środków, w tym 69,5 miliardów EUR z Funduszu Spójności obejmującego 15 spośród państw członkowskich.

Poza regionami konwergencji, cel Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie zmierza do umocnienia konkurencyjności i atrakcyjności regionów, jak również do zwiększenia zatrudnienia. Dla realizacji tego celu wspierane są programy rozwoju, pomagające regionom w przewidywaniu i propagowaniu przemian gospodarczych poprzez wdrażanie innowacji, budowanie społeczeństwa opartego na wiedzy, rozwój przedsiębiorczości i ochrony środowiska, a także poprawę dostępności tych regionów. Po drugie, wsparcie służy zwiększeniu liczby i poprawie jakości tworzonych miejsc pracy dzięki przystosowaniu pracowników do zmian i inwestycjom w kapitał ludzki. W UE do objęcia pomocą w ramach tego celu kwalifikuje się łącznie 168 regionów o ludności liczącej ogółem 314 milionów mieszkańców a przeznaczona na kwota wsparcia wynosi 55 miliardów EUR, co stanowi 16% ogółu nakładów. Cel Europejska współpraca terytorialna ma w zamierzeniu umocnienie współpracy transgranicznej poprzez podejmowanie wspólnych inicjatyw na szczeblu lokalnym i regionalnym, współpracy międzynarodowej służącej zintegrowanemu rozwojowi przestrzennemu oraz międzyregionalnej współpracy i wymiany doświadczeń. Ludność żyjąca w strefach nadgranicznych liczy 181,7 milionów mieszkańców (37,5 % ogółu populacji UE), podczas gdy wszystkie regiony objęte są co najmniej jednym z 13 ustanowionych w ramach funduszy strukturalnych 2007-2013 obszarów współpracy ponadnarodowej. 8,7 miliardów EUR (2,5 % ogółu) nakładów przeznaczonych na ten cel zostanie podzielone następująco: 6,44 miliardów EUR na działania transgraniczne, 1,83 miliardów EUR na działania ponadnarodowe i 445 milionów EUR na współpracę międzyregionalną. Cel ten opiera się na doświadczeniach dawnej inicjatywy wspólnotowej: INTERREG.

Fundusze strukturalne w Polsce w latach 2007–2013.

Dokumentem określającym kierunki i wysokość wsparcia finansowego ze strony Funduszy na realizację zamierzeń rozwojowych w Polsce w latach 2007–2013 jest Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia (NSRO). NSRO to dokument strategiczny określający priorytety i obszary wykorzystania oraz system wdrażania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności w Polsce w ramach budżetu Wspólnoty na lata 2007–2013.

Aleksander BĄKOWSKI

Źrodła: [1] Rozporządzenie (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1783/1999; [2] Rozporządzenie (WE) nr 1081/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1784/1999; [3] Rozporządzenie (WE) nr 1082/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT); [4] Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999; [5] Rozporządzenie Rady (WE) nr 1084/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające Fundusz Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1164/94.

Powyższe informacje pochodzą z publikacji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości „Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć” pod redakcją Krzysztofa B. Matusiaka, Wydanie III zaktualizowane, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2011, publikacja dostępna bezpłatnie na http://www.parp.gov.pl/files/74/81/469/12812.pdf oraz na stronie http://www.pi.gov.pl.

 

FUNDUSZE VENTURE CAPITAL [fundusze kapitału ryzyka]

określenie to odnosi się do podmiotów prowadzących profesjonalnie działalność venture capital. w praktyce używa się również nazwy fundusz private equity/venture capital na oznaczenie inwestora prowadzącego działalność w całym obszarze private equity (venture capital). Inwestor może mieć formę funduszu inwestycyjnego (fundusz inwestycyjny zamknięty) ale również spółki kapitałowej lub osobowej , stąd pojęcie „fundusz” ma charakter zwyczajowy i w niektórych przypadkach określenie może być nieadekwatne do rzeczywistej formy organizacyjno-prawnej. Inwestycje funduszy venture capital zwykle przewyższają swoją wielkością inwestycje innych inwestorów, w tym aniołów biznesu (anioły biznesu).

Fundusze różnią się w zakresie dostarczania pozafinansowego wsparcia dla firm ze swojego portfela inwestycyjnego. Wyróżnić tu można dwa zasadnicze podejścia: hands-on (inwestor aktywny w zakresie wsparcia pozafinansowego) oraz hands-off (inwestor czysto finansowy). Fundusze typu hands-on najczęściej wspierają firmy portfelowe w zakresie zarządzania finansami, budowania strategii przedsiębiorstwa oraz jako partner weryfikujący/dyskutujący plany rozwojowe (sounding-board).[1] Wśród polskich inwestorów popularne jest wsparcie w zakresie obsługi prawnej. Znacząca część podmiotów działa na zasadzie funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez wydzielone firmy zarządzające, które pobierają z tego tytułu opłatę. W przypadku funduszu inwestycyjnego istotne jest rozróżnienie pomiędzy samym funduszem, a podmiotem zarządzającym. Poszczególne podmioty zarządzające mogą podejmować decyzje co do inwestycji realizowanych przez kilka lub nawet kilkanaście funduszy.

Fundusze venture capital ze względu na wielkość inwestycji oraz organizację swojego środowiska są najbardziej widocznym typem inwestorów venture capital. Za pierwszy amerykański fundusz venture capital uważa się powstałą 1946 roku spółkę ARD (American Research & Development Corp.). w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych rynek ten dynamicznie rozwinął się m.in. dzięki wsparciu publicznemu dostarczanemu na tworzenie Small Business Investment Companies (SBIC). Do dnia dzisiejszego rynek amerykański uważany jest za największy i najbardziej dynamiczny na świecie. Wysokość rocznych inwestycji funduszy venture capital w przedsiębiorstwa w Polsce w latach 2005-2010 (w mln EURO) Wysokość rocznych inwestycji europejskich funduszy venture capital w latach 1999–2010 (w mld EURO). Najstarszym europejskim funduszem jest Industrial & Commercial Finance Corporation (1945). Europejski sektor funduszy venture capital, w odróżnieniu od amerykańskiego, zaczął się rozwijać dopiero w latach siedemdziesiątych. Obecnie jest już dobrze rozwinięty – w najlepszym jak dotąd roku – w 2007 – poziom inwestycji w Europie sięgnął 73 mld euro. Na rynku polskim fundusze venture capital zaczęły funkcjonowanie w roku 1990. Pionierem w tym zakresie był Polsko-Amerykański Fundusz Przedsiębiorczości. Obecnie, polski rynek PE/VC wciąż jest jednym z mniejszych w Europie. Jednocześnie w roku 2010 roczny poziom inwestycji wyniósł ponad 650 mln EURO. Co ważne, w poziomie inwestycji, widoczny jest szybki powrót do poziomu sprzed kryzysu finansowego.

W inwestycjach funduszy inwestycyjnych w Polsce, podobnie jak w innych krajach europejskich, dominują inwestycje w przejęcia menedżerskie, jednak m.in. za sprawą Krajowego Funduszu Kapitałowego, w Polsce widoczna jest rosnąca aktywność funduszy seed, realizujących inwestycje we wczesnych etapach rozwoju firmy. Większość funduszy działających na rynku europejskim skupionych jest w Europejskim Stowarzyszeniu Venture Capital (EVCA), a w Polsce w Polskim Stowarzyszeniu Inwestorów Kapitałowych (PSIK). Celem działalności Stowarzyszenia jest ułatwianie inwestycji private equity i venture capital oraz rozwój sektora PE/VC w Polsce. Stowarzyszenie liczy obecnie 85 członków w tym: 40 firmy zarządzające funduszami venture capital i 45 członków wspierających (kancelarii prawniczych i firm doradczych działających na rzecz funduszy). Członkowie PSIK[3] zarządzają kapitałem o łącznej wartości około 14 mld euro, w ich portfelach inwestycyjnych jest 700 przedsiębiorstw polskich i z innych krajow Europy Środkowej.

Paweł GŁODEK

Źrodła: [1] Coopers & Lybrand Corporate Finance and European,Venture Capital Association: The Economic Impact of Venture Capital in Europe, Brussels 1996; [2] European Private Equity & Venture Capital Association, Yearbook, EVCA, Zaventem 2010; [3] www.psik.org.pl/new/czlonkowie.php; [4] European Private Equity & Venture Capital Association Central and Eastern Europe Task Force, Central and Eastern Europe Success Stories, Special Paper, EVCA, Zaventem 2004; [5] Ustawa o funduszach inwestycyjnych z dn. 28.08.1997 r., DzU Nr 139, poz. 933 z poźn. zm.; [6].

Powyższe informacje pochodzą z publikacji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości „Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć” pod redakcją Krzysztofa B. Matusiaka, Wydanie III zaktualizowane, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2011, publikacja dostępna bezpłatnie na http://www.parp.gov.pl/files/74/81/469/12812.pdf oraz na stronie http://www.pi.gov.pl.

 ANIOŁY BIZNESU [Business Angels]

są jednym z trzech rodzajów rynkowych dostawców finansowania typu venture capital. Ich inwestycje odgrywają szczególną rolę w procesie finansowania innowacji, gdyż lokowane są w znacznym stopniu we wczesne fazy rozwojowe projektów oraz w porównaniu do inwestycji funduszy inwestycyjnych, obejmują mniejsze kwoty. Taka charakterystyka inwestycji sprawia, że na rynkach rozwiniętych uzupełniają oni niejako działalność funduszy, obsługując inne części rynku.[1]

Określenie „anioły biznesu” posiada rodowód amerykański i wywodzi się od grupy zamożnych osób inwestujących w produkcję spektakli teatralnych na Broadwayu. Obok zysku jednym z kluczowych powodów podejmowania tego typu inwestycji była społeczna nobilitacja, wynikająca z kontaktów z gwiazdami show-biznesu. W źródłach brytyjskich występują również określenia: (1) inwestorzy indywidualni (individual investors), (2) inwestorzy prywatni (private investors) oraz (3) inwestorzy nieformalni (informal investors). AB to ciągle dość ukryty obszar indywidualnych inwestycji, który odgrywa współcześnie bardzo ważną rolę w finansowaniu ryzykownych projektów innowacyjnych inicjujących cykl życia nowych produktów i usług. Wśród legendarnych już przedsięwzięć, które rozwinęły się w ostatnich latach do globalnego poziomu, wymienić należy Google, Skype, Amazon.com, czy Body Shop.

Określenie AB odnosi się do osób fizycznych, dostarczających kapitałów udziałowych (lub zbliżonych) bezpo-średnio do nowych (młodych) przedsiębiorstw o dużym potencjale wzrostu, z którymi łączy ich jedynie interes ekonomiczny. Głównym źródłem zysków inwestora jest wzrost wartości przedsiębiorstwa, a konsekwencji posiadanych udziałów (akcji). Inwestorami tego typu są najczęściej osoby o dużym doświadczeniu zawodowym, które samodzielnie inwestują zgromadzone oszczędności oraz wiedzę w obiecujące nowe przedsięwzięcia gospodarcze. Aktywność AB ma z reguły lokalny charakter, a inwestycje dotyczą firm niedaleko oddalonych od miejsca zamieszkania inwestora, który stara się utrzymywać częsty osobisty kontakt z przedsiębiorcą. Analitycy zjawiska wskazują na bardzo dużą różnorodność typów osobowościowych, motywów, preferencji, wielkości majątku, realizowanych strategii inwestycyjnych itp. Wśród amerykańskich BA wyróżnia się:[5]

– economic inwestors – inwestujących z pobudek finansowych, umiejętnie kalkulujących ryzyko oraz potencjalne zyski;

– hedonistów, którzy stawiają na biznesowa przygodę i zadowolenie z udziału w przedsięwzięciu;

– altruistów, kierujących się pasją, misją poprawy świata i innymi celami najczęściej pozaekomocznymi.

W występującej różnorodności, definiuje się jednak typ inwestora określany mianem „inwestora klasycznego” (anioła klasycznego), który skupia cechy przypisywane wiodącej grupie inwestorów. Klasyczny inwestor [3] jest osobą, która w przeszłości, sama lub w większym zespole, założyła przedsiębiorstwo oraz przez szereg lat uczestniczyła w zarządzaniu. Przedsiębiorstwo odniosło sukces rynkowy i finansowy, a następnie zostało z zyskiem odsprzedane. Inwestor posiada więc środki na inwestycje oraz znaczące doświadczenie biznesowe. Ponadto nie osiągnąwszy jeszcze wieku emerytalnego chce brać aktywny udział w życiu zawodowym, wykorzystując swoją praktyczną wiedzę, doświadczenie oraz wyrobione kontakty osobiste. z drugiej strony, posiadając ustabilizowaną sytuację finansową, inwestor nie jest zwykle skłonny do poświęcenia się biznesowi w całości, tak jak zmuszony był robić budując własną firmę. W rezultacie inwestorzy najczęściej starają się raczej ograniczać swój czas pracy do „rozsądnego” wymiaru. Należy podkreślić, że klasyczny inwestor nie zawsze szuka nadzwyczajnego zysku, a w przypadku ciekawych projektów jest w stanie zadowolić się dość umiarkowaną stopą zwrotu z zainwestowanego kapitału.

Za największy rynek AB uznaję się USA, gdzie szacuje się liczbę inwestorów na 300-350 tys. inwestujących rocznie około 30 mld USD w 50 tys. przedsięwzięć gospodarczych. Za kolejny rynek uchodzi Wielka Brytania z ok. 20-40 tys. inwestorów, wnoszących ok. 1 mld GBF rocznie w 3-6 tys. projektów. Pozostałe znaczące rynki to Niemcy, Finlandia, Holandia. Według szacunków EBAN, w Europie jest ok. 125 tys. aktywnych Aniołów Biznesu, a potencjalnie zainteresowanych tego typu działalnością ok. 1 mln osób. Polski rynek ocenia się na 100-150 inwestorów, z kapitałami szacowanymi na 100-300 mln zł.[5]

Ze względu na rozproszenie inwestorów oraz potrzebę dyskrecji działalności, znaczna część AB prowadzi działalność inwestycyjną wykorzystując wsparcie sieci inwestorów (business angels networks – BAN). Za pionierów tej formuły organizacyjnej przyjmuję się Kanadyjczyków, którzy w latach 80. XX w. utworzyli pierwsze sieci AB. Posiadają one charakter regionalnych, narodowych lub ponadnarodowych stowarzyszeń, których głównym celem jest wsparcie działalności inwestycyjnej aniołów biznesu. Wśród działań realizowanych przez sieci należy wyróżnić:

– identyfikacja potencjalnych inwestorów i innowacyjnych przedsiębiorców oraz określenie ich preferencji;

– usługi bezpośredniego kojarzenia propozycji pomysłów, projektów z inwestorami;

– usługi polegające na tworzeniu forum, na którym wybrani przedsiębiorcy mogą zaprezentować swoje biznesplany grupom wyselekcjonowanych inwestorów;

– publikacje zawierające opis propozycji inwestycyjnych, przeznaczone dla subskrybentów lub dla poszczególnych grup inwestorów;

– prowadzenie baz danych i serwisów internetowych;

– doradztwo i szkolenia.

Sieci stanowią również platformę wymiany doświadczeń między inwestorami oraz promują w swoim otoczeniu wiedzę o specyfice i możliwościach pozyskania kapitału od aniołów biznesu.

W połowie 2010 roku w Polsce funkcjonowało 8 sieci, z których 2 należały do Europejskiej Sieci Aniołów Biznesu (EBAN). W połowie 2010 roku w Polsce istniały 2 sieci AB w Krakowie, a także po jednej w Warszawie, Katowicach, Lublinie, Szczecinie i Łodzi. Pierwsza z nich powstała w 2003 roku.

Każdego miesiąca do polskich sieci zgłaszanych jest średnio 97 projektów, z czego około 25% jest wartych bliższego zainteresowania. W ciągu roku 2009 w sumie polskie SAB otrzymały prawie 1000 projektów[6]. Jakość propozycji inwestycyjnych jest często oceniana dość nisko. Wiele z nich nie spełnia warunków stawianych przez AB, stąd osoby zatrudnione w sieciach AB dokonują pierwszego przeglądu ofert odrzucając te, które nie spełniają podstawowych kryteriów profesjonalnych.

Inną formą organizacji rynku AB, która pojawiła się na początku lat 90. XX w. w kalifornijskiej Krzemowej Dolinie, są konsorcja. Powstają, jako mniej lub bardziej sformalizowane, wspólnie inwestujące grupy AB. Konsorcja inwestorskie pozwalają ograniczyć szereg słabości tradycyjnego modelu AB, dotyczących: (1) ograniczonych środków, (2) koncentracji ryzyka, (3) braku środków na promocję, (4) ograniczenie terytorialne itp.

Paweł GŁODEK

Krzysztof B. MATUSIAK

Źródła: [1] P. Głodek, P. Pietras  Źródła finansowania dla komercjalizacji technologii i wiedzy, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2011; [2] European Business Angels Network, Statistics compendium, EBAN Secretariat, Bruksela; [3] J. Hemer, Classification system for business angels, “Entrepreneurial & business angels financing” August No 2/2001; [4] H. Stevenson, P. Coveney, A Survey of Business Angels: Fallacies Corrected and Six Distinct Types of Angel Identified [in:] R. Blackburn, P. Jennings (ed.), Small Firms Contributions to Economic Regeneration, PCP Ltd, Londyn 1996; [5] P. Tamowicz, Business angels. Pomocna dłoń kapitału, PARP, Gdańsk, wrzesień 2007; [6] E. Dąbrowska, Sieci aniołów biznesu [w:] K. B. Matusiak (red.) Ośrodki Innowacji i Przedsiębiorczości w Polsce, Raport 2010, PARP, Warszawa 2010.

Powyższe informacje pochodzą z publikacji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości „Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć” pod redakcją Krzysztofa B. Matusiaka, Wydanie III zaktualizowane, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2011, publikacja dostępna bezpłatnie na http://www.parp.gov.pl/files/74/81/469/12812.pdf oraz na stronie http://www.pi.gov.pl.

 

INKUBATOR TECHNOLOGICZNY [Technology Incubator]

to wyodrębniony organizacyjnie, oparty na nieruchomości podmiot prowadzący program inkubacji przedsiębiorczości technologogicznej (high-tech), łączący ofertę lokalową z usługami wspierającymi rozwój młodych innowacyjnych firm w otoczeniu lub ścisłym powiązaniu z instytucjami naukowo-badawczymi. Główne funkcje inkubatora technologicznego obejmują wspomaganie rozwoju młodych innowacyjnych firm oraz optymalizację warunków dla transferu i komercjalizacji technologii poprzez:

– kontakty z instytucjami naukowymi i ocenę przedsięwzięć innowacyjnych;

– usługi wspierające biznes np. doradztwo finansowe, marketingowe, prawne, organizacyjne i technologiczne;

– pomoc w pozyskiwaniu środków finansowych, w tym z funduszy ryzyka;

– tworzenie właściwego klimatu dla podejmowania działalności gospodarczej i realizacji przedsięwzięć innowacyjnych tzw. efekty synergiczne;

– dostarczanie odpowiedniej do potrzeb powierzchni na działalność gospodarczą.

Podstawowym zadaniem inkubatora technologicznego jest asysta w tworzeniu oraz pomoc w pierwszym okresie działania małej, technologicznej firmy [1]. W bieżącej działalności podkreśla się korzyści, jakie wynikają z osobistego kontaktu przedsiębiorców z zarządem i pracownikami inkubatora, trenerami i doradcami oraz innymi przedsiębiorcami – lokatorami inkubatora. Efektem bezpośrednich kontaktów są tzw. efekty synergii, trudne do osiągnięcia w innych warunkach. W działaniach inkubacyjnych kładzie się coraz większy nacisk na „miękkie” usługi dla małych i średnich przedsiębiorstw. Wsparcie biznesu w inkubatorze technologicznym obejmuje:

– preferencyjne stawki czynszu rosnące wraz upływem pobytu w inkubatorze;

– szkolenia oraz usługi doradcze i informacyjne;

– kontakty i współpracę z instytucjami naukowymi;

– asystę w transferze technologii;

– dostęp do wspólnej infrastruktury technicznej i serwisowej;

– dostęp do różnorodnych lokalnych i globalnych sieci biznesowych.

Okres pobytu firmy w IT wynosi od 3 do 5 lat. Pod koniec tego okresu warunki ekonomiczne (czynsz i opłaty) nie odbiegają od stawek rynkowych w najbliższym otoczeniu. Głównym celem inkubatora technologicznego jest pomoc nowo powstałej, innowacyjnej firmie w osiągnięciu dojrzałości i zdolności do samodzielnego funkcjonowania na rynku. Inkubator może aktywnie oddziaływać na rozwój lokalny/regionalny i tzw. „otoczenie przedsiębiorstw”, realizując następujące zadania [2]:

– rozwijanie nowoczesnych form współpracy środowiska naukowego i lokalnego biznesu;

– tworzenie nowych, trwałych miejsc pracy;

– transfer i komercjalizację technologii;

– wspieranie rozwoju lokalnego, inicjowanie przekształceń strukturalnych, zagospodarowanie niewykorzystywanych obiektów poprzemysłowych;

– promocję przedsiębiorczości, rozwój ekonomiczny sektora prywatnego;

– promocję regionu, tworzenie sieci współpracy.

Na uwagę zasługuje rozbudowana definicja inkubatora technologicznego propagowana przez Agencję Rozwoju Przemysłu: IT to „wyodrębniona organizacyjnie, budżetowo i lokalowo jednostka, która zapewnia początkującym przedsiębiorcom z sektora MSP pomoc w uruchomieniu i prowadzeniu firmy oferującej produkt lub usługę powstałą w wyniku wdrożeniu nowej technologii. Inkubator technologiczny oferuje przede wszystkim: atrakcyjne cenowo warunki lokalowe przystosowane do rozwoju działalności gospodarczej opartej na wykorzystaniu technologii, obsługę administracyjno-biurową firm w inkubatorze, doradztwo biznesowe (kształtowanie profilu firmy, dostęp do pomocy prawnej, patentowej, pomoc w pozyskaniu zewnętrznego finansowania, dostęp do ekspertów technologicznych), promocję firm działających w inkubatorze, dostęp do laboratoriów i bibliotek lokalnej instytucji naukowej o profilu technicznym, sprzyjające środowisko innych, niekonkurujących ze sobą przedsiębiorców z inkubatora, stojących w obliczu podobnych problemów.”[3]

Pierwsze koncepcje inkubatorów technologicznych w Polsce pojawiły się niezależnie od siebie w 1990 r., a za pierwszy ośrodek należy uznać Wielkopolskie Centrum Innowacji i Przedsiębiorczości w Poznaniu, powstałe przy istotnym zaangażowaniu Politechniki Poznańskiej. W krótkim czasie powstały kolejne powiązane z uczelniami państwowymi ośrodki: w Gdańsku – Centrum Technologiczne przy Politechnice Gdańskiej, w Krakowie – Progres and Business Incubator i w Warszawie – Centrum Przedsiębiorczości przy Politechnice Warszawskiej.

W połowie 2010 r. identyfikujemy 20 inkubatorów technologicznych, a kolejne 3 są w trakcie adaptacji. Podstawą wyodrębnienia są działania w zakresie wsparcia innowacyjności firm-lokatorów oraz powiązania z instytucjami naukowo-badawczymi. Obecnie co drugi polski inkubator technologiczny działa w ramach parku technologicznego, stanowiąc ważny element strategii rozwoju parków. Fakt ten ma istotny wpływ na obraz tej kategorii ośrodków innowacji. Rosnący potencjał parków powoduje, że inkubatory są tylko jednym z wielu ich elementów. W większości tworzonych parków zakłada się w pierwszej kolejności zorganizowanie inkubatora technologicznego lub realizację funkcji inkubatorowych w formie projektu, w wyodrębnionej części parku. W tych warunkach zasoby poszczególnych inkubatorów mogą ulegać szybkim zmianom.

Statystyczny inkubator technologiczny zajmuje powierzchnię 2 929,6 m2, z czego 72,2% stanowi powierzchnia netto pod wynajem dla firm i innych użytkowników. Funkcjonowanie inkubatora koordynuje przeciętnie 6 osób.

Wybrane charakterystyki inkubatorów technologicznych w latach 2005–2010 [3]

Wyszczególnienie:

2005

2007

2009

2010

liczba podmiotów

7

16

17

20

powierzchnia przeciętnego inkubatora (w m2)

3 828,4

4 989,1

3 093,7

2 929,6

poziom zagospodarowania (w %)

52,8

69,5

85,2

87,1

zatrudnienie 

7

6

4

6

liczba firm-lokatorów 

156

336

351

382

firmy nowo utworzone 

40

131

127

139

miejsca pracy

783

1 728

1 985

1 895

roczny budżet (w tys. zł)

985,3

2 067,4

1 149,7

1 474,4

 

We wszystkich inkubatorach technologicznych działają łącznie ponad 382 podmioty tworzące prawie 2 tysiące miejsc pracy. 36,3% lokatorów to firmy nowo utworzone, które w momencie wejścia do inkubatora nie miały roku.

W większości inkubatorów maksymalny okres pobytu wynosi 3 lata, a w części z nich nie stosuje się żadnych ograniczeń. Co szóste przedsiębiorstwo można zaliczyć do kategorii akademickiej firmy odpryskowej, czy utworzonej przez osoby związane ze środowiskiem naukowym. Ponad 600 firm, tworzących ponad 2 tysiące miejsc pracy, już opuściło inkubatory (z reguły potrzebowały większej powierzchni pod działalność, niż mógł im zaoferować inkubator lub upłynął trzyletni okres inkubacji) i rozwijają się dalej bardzo dynamicznie. Firmy te (ok. 60%) zachowują najczęściej dotychczasowe powiązania z inkubatorem, korzystając z oferowanych w nim usług proinnowacyjnych. Jednocześnie im bardziej technologiczny charakter inkubatora, tym większa trwałość powiązań z przedsiębiorstwami. Z usług i infrastruktury inkubatorów technologicznych korzystają też firmy, które nigdy nie były ich lokatorami. Na przeciętny inkubator przypada około 25 takich biznesowych partnerów.

Podstawę dla sprawnego funkcjonowania inkubatorów tworzą zorganizowane formy pomocy małym, innowacyjnym firmom. W ogólnym zarysie pomoc obejmuje: różnego typu doradztwo i konsulting, dostęp do informacji, infrastrukturę i ofertę wspólnych urządzeń serwisowych oraz wsparcie finansowe i pośrednictwo w kontaktach z instytucjami ryzyka. Oferta doradcza, szkoleniowa i informacyjna dostępna w inkubatorach technologicznych obejmuje: (1) przedsiębiorczość i tworzenie firmy, (2) dostęp do środków z funduszy europejskich, (3) pośrednictwo kooperacyjne, (4) opracowanie biznesplanów i wniosków kredytowych, (5) finanse i podatki, (6) księgowość i rachunkowość, (7) prawo gospodarcze, (8) badania rynku i marketing, (9) nowe technologie i patenty.

Większość inkubatorów technologicznych stosuje elastyczny system najmu w zależności od typu lokatora, mimo że polityka opłat jest dużo sztywniejsza, niż w tradycyjnych inkubatorach przedsiębiorczości. Szczególnie nowo tworzone firmy innowacyjne mogą liczyć na szereg udogodnień, obejmujących niższe opłaty przez pierwsze miesiące działalności, wzrastające jednak wraz z upływem czasu do poziomu rynkowego. W dwóch trzecich analizowanych inkubatorów stosowane stawki są niższe od rynkowych. Jednocześnie wysokość opłat jest uzależniona od standardu obiektu, jego lokalizacji i stanu technicznego. Większość inkubatorów posiada szczegółowe regulaminy przyjmowania i pobytu firm-lokatorów; decyzję o przyjęciu podejmuje zarząd. Stosowane są następujące oczekiwania względem firm-lokatorów: (1) innowacyjny charakter przedsięwzięcia; (2) duży potencjał wzrostu; (3) realistyczny biznesplan; (4) firma rozwijana na bazie wiedzy transferowanej z ośrodka naukowego; (5) potrzeby w zakresie współpracy z ośrodkiem B+R. We wszystkich inkubatorach do dyspozycji firm jest: recepcja, obsługa sekretariatu, faks, kopiarka, sala seminaryjna, a w większości dodatkowo sieć komputerowa, dostęp do baz danych. Poziom infrastruktury należy uznać za wysoki. Z oferowanych form wsparcia korzystają z reguły również firmy absolwenckie i inne małe podmioty działające w otoczeniu inkubatora. W co drugim inkubatorze funkcjonuje bar lub kawiarnia.[3]

Krzysztof B. MATUSIAK

Źródła: [1] S. A. Mian, Technology Business Incubation: Learning from the US Experience [w:] Technology Incubators: Nurturing Small Firms, OECD, Paris 1997; [2] K. B. Matusiak, Rozwój systemów wsparcia przedsiębiorczości. Przesłanki, polityka i instytucje, IE, Radom-Łódź 2006; [3] K. B. Matusiak, Inkubatory technologiczne [w:] K. B. Matusiak, Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości w Polsce, Raport 2010, PARP, Warszawa 2010; [4] www.sooipp.org.pl

Powyższe informacje pochodzą z publikacji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości „Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć” pod redakcją Krzysztofa B. Matusiaka, Wydanie III zaktualizowane, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2011, publikacja dostępna bezpłatnie na http://www.parp.gov.pl/files/74/81/469/12812.pdf oraz na stronie http://www.pi.gov.pl.

 

INKUBATOR PRZEDSIĘBIORCZOŚCI [Business Incubator]

to wyodrębniony podmiot oparty na nieruchomości, realizujący program inkubacji przedsiębiorczości, posiadający ofertę lokalową oraz ofertę usług wspierających nowo powstałe oraz młode mikro i małe przedsiębiorstwa. Głównym celem inkubatora przedsiębiorczości jest pomoc nowo powstałej firmie w osiągnięciu dojrzałości i zdolności do samodzielnego funkcjonowania na rynku. Aktywność inkubatora jest ukierunkowana na wspomaganie rozwoju nowo powstałych firm, tworzenie miejsc pracy i rozwoju lokalnego poprzez [2]:

– dostarczanie odpowiedniej do potrzeb powierzchni na działalność gospodarczą na preferencyjnych warunkach;

– usługi wspierające biznes, np.: doradztwo ekonomiczne, finansowe, prawne, patentowe, organizacyjne i technologiczne;

– tworzenie właściwego klimatu dla podejmowania działalności gospodarczej i realizacji przedsięwzięć innowacyjnych, tzw. efekty synergiczne;

– pomoc w pozyskiwaniu środków finansowych (przełamywanie luki finansowe);

– współpracę z instytucjami naukowymi i pozostałymi typami ośrodków innowacji i przedsiębiorczości.

Inkubator tworzy mikro środowisko dla nowo powstałych firm, definiowane przez trzy główne cechy:

1) obiekt oferujący firmom powierzchnię o określonym standardzie w formie łatwo przekształcalnych do określonych potrzeb modułów;

2) bezpośredni dostęp do pełnego zakresu usług, które wspomagają rozwój firm w czasie pierwszych, trudnych lat działalności (okres inkubacji, stąd pochodzi nazwa „inkubator”) − w ilości i zakresie, które są potrzebne w danym momencie;

3) liberalne warunki najmu pozwalające na wejście do inkubatora lub jego opuszczenie w trybie dogodnym dla przedsiębiorstwa.

Trzy elementy w istotnym stopniu pomagają usunąć bariery tworzenia i rozwoju małych przedsiębiorstw [2]:

− elastyczne możliwości zajmowania powierzchni – brak długoterminowego przypisania do określonego obiektu – zwiększające mobilność;

− dostęp do usług biurowych i doradczych, który pozwala uniknąć zbyt dużego zatrudnienia i zakupów środków trwałych dzięki czemu koszty funkcjonowania ulegają znacznemu obniżeniu i racjonalizacji;

− doradztwo, informacja i szkolenia pomagające przedsiębiorcy przetrwać i rozwijać firmę.

Inkubator to propozycja dla nowopowstających firm (nie starszych niż rok), o dużym potencjale wzrostu, tworzących nowe miejsca pracy i istotnych dla właściwego rozwoju lokalnego rynku. Każdy inkubator tworzy adekwatną do warunków politykę naboru lokatorów. Przy kwalifikacji lokatorów szczególną uwagę należy zwracać na ich potencjalne możliwości oraz wolę współpracy i kooperacji. Kandydaci powinni spełniać dodatkowo następujące warunki:

− mieć biznesplan i perspektywy samodzielnego rozwoju;

− być w stanie generować zysk i odprowadzać podatki;

− mieć potrzeby możliwe do zaspokojenia przez inkubator;

− stosować nowe technologie i rozwiązania organizacyjne;105

− dysponować potencjałem sprzyjającym wzmocnieniu i zróżnicowaniu lokalnej gospodarki;

− zatrudniać nie więcej niż 5 osób i oczekiwać powierzchni nie większej niż 250 m2;

− nie szkodzić środowisku naturalnemu i innym lokatorom inkubatora.

Nie ma stałych reguł co do rodzaju działalności, branży czy statusu przedsiębiorcy (np. osoba bezrobotna, kobieta, członek mniejszości narodowej). Zasadniczo unika się działalności zorientowanej wyłącznie na handel, a preferuje działalność produkcyjną lub usługową. Okres pobytu firmy w inkubatorze wynosi od 3 do 5 lat. Pod koniec tego okresu warunki ekonomiczne (czynsz i opłaty) nie odbiegają od stawek komercyjnych w najbliższym otoczeniu. Po tym okresie firma powinna być w stanie funkcjonować samodzielnie.

W bieżącej działalności podkreśla się korzyści jakie wynikają z osobistego kontaktu przedsiębiorców z zarządem i pracownikami inkubatora, trenerami i doradcami oraz innymi przedsiębiorcami – lokatorami inkubatora. Efektem bezpośrednich kontaktów są tzw. „efekty synergii’, trudne do osiągnięcia w innych warunkach.

Podstawą oceny inkubatora w długim okresie nie są wysokie dochody własne, idealnie utrzymany i wyposażony obiekt lecz rynkowa pomyślność firm-lokatorów, objawiająca się rosnącym poziomem sprzedaży, zysków, nowymi produktami i trwałymi miejscami pracy. Dobór podmiotów i formy pomocy dla startujących w samodzielny biznes, to pierwszy krok na drodze tworzenia skutecznego inkubatora, spełniającego aktywną rolę w procesie pobudzania rozwoju ekonomicznego regionu.

Pierwszy inkubator przedsiębiorczości na świecie został uruchomiony z prywatnej inicjatywy w Batavii (USA) w 1958 r. Próby adaptacji inkubatorów do polskich warunków podjęto na początku lat 90. Przełomem była realizacja w latach 1993-1998 przez Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej projektu popularnie nazywanego TOR#10, w ramach którego wsparcie merytoryczne, organizacyjne i finansowe otrzymały 34 inkubatory, z których większość działa do dziś. W połowie 2010 r. identyfikujemy w Polsce 45 inkubatorów, w tym najwięcej w województwach: śląskim (11) i małopolskim (6).

Przeciętny inkubator zajmuje powierzchnię 2476,1 m2 (od 506 do 9602 m2), z czego na wynajem dla firm-lokatorów przeznacza 1793,3 m2 (czyli 72,4%); w 2010 r. była wykorzystana niemal w całości (99,4%). W analizowanych inkubatorach działało łącznie 1250 podmiotów tworzących 4753 miejsca pracy. Wszystkich użytkowników możemy podzielić na trzy kategorie [3]:

– firmy nowo utworzone – nie starsze niż rok w momencie wejścia do ośrodka,

– pozostałe małe firmy objęte wszystkimi ulgami i preferencjami,

– lokatorzy strategiczni (płacący od początku czynsz komercyjny) o stabilnej pozycji na lokalnym rynku.

Struktura przedsiębiorstw w inkubatorach przedsiębiorczości w 2010 r. [3]

Kategorie podmiotów:

Liczba podmiotów

Liczba miejsc pracy

Zajmowana powierzchnia (w m2)

firmy nowo utworzone

283

552

13 426,1

pozostałe firmy

476

1 888 31

947,2

lokatorzy strategiczni

322

1 833

35 387,7

inne instytucje*

169

480

13 155,6

łącznie 

1 250

4 753

93 916,6

podmioty, które opuściły inkubatory

678 1

156


Obserwujemy duże różnice w opłatach za czynsz – od 0 zł do 35 zł za metr powierzchni (bez podatku od wartości dodanej VAT). Stawki są uzależnione od: standardu, lokalizacji, rodzaju firmy lub rodzaju powierzchni (produkcyjna, biurowa, inna) i sytuacji na lokalnym rynku nieruchomości. W regionach silnych ekonomicznie stawki dochodzące do 35 zł/m2 nie budzą wielkiego zdziwienia, natomiast w ośrodkach peryferyjnych lub restrukturyzowanych są problemy ze znalezieniem chętnych na miejsca przy dziesięciokrotnie niższych opłatach za czynsz (2-3 zł/m2). Większość inkubatorów stosuje elastyczny system najmu w zależności od typu lokatora. Firmy nowo tworzone mogą liczyć na szereg udogodnień, obejmujących niższe opłaty przez pierwsze miesiące działalności, wzrastające jednak wraz z upływem czasu do rynkowego poziomu. Z reguły na początku nie pobiera się opłat, a przez następne miesiące stosowana jest progresja stawek czynszu, które uzyskują maksymalny poziom po pierwszym, a w kilku przypadkach po drugim roku działalności. Z systemu preferencji wyłączeni są lokatorzy strategiczni, płacący od początku pobytu w inkubatorze maksymalne stawki. Stosowane stawki są w 70% inkubatorów niższe od rynkowych – przeciętnie o 46,7% (od 0 do 80%). Jednocześnie wysokość opłat jest uzależniona od standardu obiektu, jego lokalizacji i stanu technicznego. Większość inkubatorów posiada szczegółowe regulaminy przyjmowania i pobytu firm-lokatorów. Do „statystycznego” inkubatora zgłasza się w ciągu roku około 30 chętnych w celu podjęcia działalności gospodarczej na jego terenie, z tego 61% to projekty i propozycje warte bliższego zainteresowania. Decyzje o przyjęciu podejmują społeczne komisje, składające się z przedstawicieli lokalnej administracji, biznesu i urzędów pracy [3].

Krzysztof B. MATUSIAK

Źródła: [1] J. Lavelle, K. B. Matusiak, K. Krukowski, M. Mażewska, K. Zasiadły, Inkubator Przedsiębiorczości, MPiPS, MBOiR, Warszawa 1997; [2] K. B. Matusiak, Rozwój systemów wsparcia przedsiębiorczości. Przesłanki, polityka i instytucje, IE, Radom-Łódź 2006; [3] M. Matusiak, Inkubatory przedsiębiorczości [w:] K. B. Matusiak (red.), Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości w Polsce, Raport 2010, PARP, Warszawa 2010; [4] www.sooipp.org.pl/ index2.php?d=31.

Powyższe informacje pochodzą z publikacji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości „Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć” pod redakcją Krzysztofa B. Matusiaka, Wydanie III zaktualizowane, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2011, publikacja dostępna bezpłatnie na http://www.parp.gov.pl/files/74/81/469/12812.pdf oraz na stronie http://www.pi.gov.pl.

Projekt realizowany na podstawie umowy ze Świętokrzyskim Biurem Rozwoju Regionalnego
Kapitał Ludzki Świętokrzyskie Biuro Rozwoju Regionalnego Unia Europejska - Europejski Funusz Społeczny
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego



  • start
  • oferta
  • dzialania
  • praca
  • polecamy
  • kontakt
2009 © Fundacja "Fundusz Inicjatyw" ul. Seweryna Sierpińskiego 24/5, 20-448 Lublin, NIP: 9462553005, REGON: 060368615, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego KRS 0000306907,
Biuro Fundacji ul. Narutowicza 57/4, 20-016 Lublin, tel/fax: 081 532 10 30
e-mail: ffi@ffi.org.pl | mapa serwisu | Polityka dot. plików cookie


Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Czytaj więcej +