Podziel się książką

Fundacja "Fundusz Inicjatyw" w ramach swojej działalności statutowej prowadzi bibliotekę FFI, która dysponuje atrakcyjnym, ale wciąż skromnym zbiorem książek. Wspólnymi siłami i z Waszą pomocą chcemy wzbogacić zasoby naszej biblioteki. Jeżeli posiadasz niepotrzebne książki w dobrym stanie i chcesz podzielić się nimi z innymi osobami, zachęcamy do oddania ich na rzecz Biblioteki FFI.

a) Możesz oddać nam swoją książkę na zawsze,
b) Możesz pożyczyć nam książkę na okres 1 roku, a potem ją odebrać.

Ze względu na przekazaną nam w ostatnim czasie dużą ilość książek z kategorii beletrystki (powieści, opowiadania, nowele itp., przede wszystkim o charakterze rozrywkowym) od dnia 20 marca 2013 r. przyjmujemy wyłącznie książki branżowe, związane z rozwojem zawodowym np. z zakresu ekonomii, funduszy europejskich.

Biblioteka bezpłatnie udostępnia swoje zbiory każdej zainteresowanej osobie fizycznej i organizacjom pozarządowym. Powierzone nam książki będą służyły osobistemu i zawodowemu rozwojowi wielu osób. Książki i publikacje można oddawać osobiście w bibliotece w godzinach jej otwarcia lub przesyłać pocztą na adres biblioteki FFI:

Fundacja "Fundusz Inicjatyw", ul. Narutowicza 57/6, 20-016 Lublin.

Biblioteka zastrzega sobie prawo do nie przyjęcia książek, które są zniszczone, nieaktualne (np. z nieaktualnym stanem prawnym), propagują określone ideologie. Wówczas osoba dostarczająca książki zobowiązana jest do ich odebrania.

Przekazując książki poinformuj nas czy wyrażasz zgodę na upowszechnienie swoich danych (imię i nazwisko oraz miasto zamieszkania), które zostaną umieszczone na liście darczyńców. Lista darczyńców biblioteki zostanie umieszczona na naszej stronie internetowej.

Zapraszamy również do korzystania ze zbiorów biblioteki. Aktualny wykaz książek i publikacji znajduje się na stronie internetowej Fundacji: www.ffi.org.pl w zakładce "Wypożycz książkę".

Biblioteka jest otwarta od poniedziałku do piątku w godz. 09:00-18:00. W razie pytań i wątpliwości prosimy o kontakt z osobą odpowiedzialną za bibliotekę - Małgorzatą Jończyk pod numerem tel. 81 532 10 30.




Nic o nas bez nas = empowerment

Termin "empowerment" oznacza zaangażowanie grup napotykających problemy społeczne oraz ich przedstawicieli w prace projektowe. W odniesieniu do projektów innowacyjnych empowerment to zaangażowanie w proces wypracowywania innowacyjnych rozwiązań przedstawicieli grup docelowych.

Interesuje Cię sytuacja kobiet na rynku pracy? Korzystasz z elastycznych form zatrudnienia? Masz pomysły jak godzić życie zawodowe z rodzinnym? Chcesz w swoim zakładzie pracy przetestować lub wdrożyć model godzenia życia zawodowego i rodzinnego z korzyścią dla osób, które zatrudniasz oraz z korzyścią dla zakładu pracy i efektywności działań? Chcesz podzielić się swoimi refleksjami? Masz konkretne propozycje rozwiązań organizacyjnych/prawnych? Podziel się nimi. Mogą one stać się częścią innowacyjnego modelu, który zostanie bezpłatnie udostępniony szerokim grupom odbiorców. Twoje zdanie może mieć realny wpływ na działania projektowe.

Wypowiedz się na forum! Weź udział w sondzie! Napisz do nas na ffi@ffi.org.pl! Odwiedź nas w biurze projektu w Radomiu!

Będziemy organizować cykliczne spotkania dotyczące postępów prac nad modelem. Chcesz wziąć udział w spotkaniu? Skontaktuj się z nami!

Serdecznie zapraszamy! Twoja opinia dużo dla nas znaczy!

Fundacja "Fundusz Inicjatyw" zaprasza do udziału w projekcie: "PI - innowacyjny model GODZENIE PRZEZ KOBIETY ŻYCIA ZAWODOWEGO I RODZINNEGO"

OFERUJEMY BEZPŁATNIE: ZAPEWNIAMY: (dokumenty zgłoszeniowe na stronie www.ffi.org.pl, podstrona dot. projektu)

Kontakt:

Fundacja "Fundusz Inicjatyw"
ul. ŻEROMSKIEGO 94/115
26-600 RADOM
TEL./FAKS 48 370 36 71
TEL. KOM. 519 144 716
e-mail: ffi@ffi.org.pl

Projekt "PI - Innowacyjny model GODZENIE PRZEZ KOBIETY ŻYCIA ZAWODOWEGO I RODZINNEGO" współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

 

Projekt: Przedsiębiorczość akademicka – innowacyjny region

woj.: świętokrzyskie

Menu:

Innowacje - czyli korzyści ze współpracy sektora B+R i przedsiębiorstw

Przedsiębiorstwa spin off i spin out

Transfer technologii

Komercjalizacja wiedzy

Finansowanie sfery badawczo-rozwojowej

Platforma lokalizacji jednostek naukowo badawczych

Interaktywna baza współpracy i wymiany informacji

Patronat medialny:





Radio Kielce

Radio Fama

ITV

 

Z ostatniej chwili

aktualnosci2012-11-30 | V konferencja z cyklu "Inteligentna Energia w Polsce"

Krajowy Punkt Kontaktowy Programu IEE serdecznie zaprasza do udziału w V konferencji z cyklu "Inteligentna Energia w Polsce", która odbędzie ...

więcej +

aktualnosci2012-11-30 | Podziękowania

Uprzejmie informujemy, że w dniu dzisiejszym 30 listopada 2012 r. dobiega końca realizacja projektu „Przedsiębiorczość akademicka – innowacyjny region”. Informacje o ...

więcej +

aktualnosci2012-11-29 | Konkurs PRELUDIUM 4

Narodowe Centrum Nauki ogłosiło otwarty konkurs PRELUDIUM 4 na projekty badawcze realizowane przez osoby rozpoczynające karierę naukową nieposiadające stopnia naukowego ...

więcej +

aktualnosci2012-11-28 | 120 mln zł dla spółek naukowo-biznesowych

 Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ogłasza nowy program wsparcia spółek celowych o nazwie SPIN-TECH, na który przeznaczono 120 milionów zł ...

więcej +

aktualnosci2012-11-27 | V edycja konkursu Capital Express dla Firm z potencjałem

Małe i średnie firmy, które poszukują pieniędzy na rozwój biznesu, mają szansę na bezpłatne, profesjonalne przygotowanie do pozyskania inwestora. Teaser ...

więcej +

aktualnosci2012-11-26 | Perspektywy rozwoju rynku funduszy venture capital - Konferencja MARR

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego zaprasza do udziału w międzynarodowej konferencji „Perspektywy rozwoju rynku funduszy venture capital”, która odbędzie się 29 ...

więcej +

archiwum aktualności projektu +

 

Przedsiębiorstwa spin off i spin out

 

Definicje SPIN-OFF i SPIN-OUT wg SzOP PO KL 2007-2013

Spin off - nowe przedsiębiorstwo, które zostało założone przez co najmniej jednego pracownika instytucji naukowej lub badawczej (osoba ze stopniem naukowym co najmniej doktora) albo studenta bądź absolwenta uczelni w celu komercjalizacji innowacyjnych pomysłów (wiedzy) lub technologii, zwykle zależne w pewien sposób (organizacyjnie, formalno-prawnie, finansowo itp.) od organizacji macierzystej (np. uczelni).

Spin out - nowe przedsiębiorstwo, które zostało założone przez co najmniej jednego pracownika instytucji naukowej lub badawczej (osoba ze stopniem naukowym co najmniej doktora) albo studenta bądź absolwenta uczelni w celu komercjalizacji innowacyjnych pomysłów (wiedzy) lub technologii, zwykle niezależne pod względem organizacyjnym od jednostki macierzystej (np. uczelni) oraz posiadające niezależne źródła finansowania.

UWAGA: Definicje SPIN-OFF i SPIN-OUT podane poniżej pochodzą z poradnika dla osób chcących założyć działalność gospodarczą pt. „Firmy typu Spin-Off i Spin-Out” i mogą różnić się od definicji podawanych przez SZOPPOKL 2007-2013, które podane są powyżej. W terminologii funkcjonującej w Polsce pojęcia spin-off i spin-out używane są zamiennie (w zależności od publikacji/autora) nie zmienia to jednak faktu, że generalnie rozróżnia się dwa rodzaje spółek. W informacjach przedstawianych w ramach projektu będą stosowane definicje źródłowe (czyli takie jak w cytowanym źródle).

Źródła pochodzenia informacji są każdorazowo wskazywane pod cytowanym materiałem, lub materiałem, który użyto.

FIRMA ODPRYSKOWA [Spin-Off i/lub Spin-Out]

jest to w najszerszym ujęciu nowe przedsiębiorstwo, które powstało w drodze usamodzielnienia się pracownika/ów przedsiębiorstwa macierzystego lub innej organizacji (np. laboratorium badawczego, szkoły wyższej) oraz wykorzystuje w celach gospodarczych intelektualne i organizacyjne zasoby organizacji macierzystej. W praktyce brak jest jednak jednolitej definicji pojęcia i w konsekwencji spotykamy szereg sprzeczności w interpretacji oraz opisie zjawiska tworzenia i rozwoju firm odpryskowych. W literaturze angielskojęzycznej spotykamy często zamienne stosowanie pojęć: „innovative spin-off”, „spin-off”, „spin-out” czy nawet „start-up”. Zasadniczo najczęściej spotykanym potocznie, jak i w literaturze przedmiotu synonimem firmy odpryskowej jest pojęcie spin-off.

Współcześnie szczególne zainteresowanie tworzeniem firm odpryskowych [3,4] pojawia w kontekście:

1) transferu i komercjalizacji technologii z instytucji naukowo-badawczej, w ramach których bezpośrednia komercjalizacja nowego rozwiązania najczęściej wykracza poza obszar statutowy (akademickie spin-off);

2) rozwoju zdolności innowacyjnych korporacji (intraprzedsiębiorczość, spin-out);

3) restrukturyzacji i nowego modelu organizacyjnego dużych przedsiębiorstw (corporate restructuring, corporate venturing, spin-out).

Utworzeniu firmy odpryskowej towarzyszy wykorzystanie informacji, wiedzy, rozwiązań technicznych, które zostały pozyskane w ramach organizacji macierzystej lub przez nią przekazane. Pojęcie to w ostatnich latach zyskuje szczególnie na znaczeniu w kontekście realizacji procesów innowacyjnych. Nowe pomysły i idee biznesowe bazujące na wiedzy okazują się łatwiejsze do realizacji w nowym podmiocie gospodarczym. Powstanie nowego podmiotu należy uznać za korzystne z punktu widzenia wynalazcy/przedsiębiorcy, który uzyskuje swobodę działania wyzwalającą jego energię i zaangażowanie. Natomiast jednostka macierzysta unika ryzyka związanego z podjęciem prac nad nowym produktem lub technologia.

Fenomen firm odpryskowych (spin-off i spin-out) przyczynia się do upowszechnienia się (dyfuzji) nowych technologii w gospodarce. W szeregu przypadków w drugiej połowie XX wieku przełomowe odkrycie w pojedynczej organizacji naukowo-badawczej może powodowało powstanie dużej grupy nowych firm odpryskowych. Przykładem mogą tu być wykorzystanie tranzystora czy technologie związane z konstrukcją twardych dysków[4]. Ze względu na tego typu efekty oraz wpływ na modernizację i konkurencyjność gospodarki, firmy odpryskowe są coraz częściej przedmiotem programów wsparcia i priorytetowym obszarem polityki gospodarczej (technologicznej). W tym kontekście szczególnie na znaczeniu zyskują akademickie spin-off.

W rozważaniach nad firmami odpryskowymi w wąskim ujęciu rozróżnia się:

1. Firmy spin-off, w odniesieniu do przedsięwzięć niezależnym i niezamierzonych przez organizację macierzystą.

2. Firmy spin-out, w przypadku przedsięwzięć zależnych, powiązanych kapitałowo lub w inny sposób z podmiotem macierzystym.

W literaturze przedmiotu widoczny jest jednak brak spójnej, akceptowanej przez poszczególne instytucje i badaczy systematyki fenomenu firm odpryskowych. Jednym z problemów definicyjnych jest rozstrzygnięcie problemu, która nazwa „spin-off” czy też „spin-out” odnosi się do procesu powstawania firmy zamierzonego ze strony organizacji macierzystej a która do procesu niezamierzonego. W poszczególnych pozycjach literatury [5-16] znaleźć można oba podejścia. Jednak przeprowadzona analiza wskazuje, że przeważa podejście zaproponowane powyżej.[6,10] Można wskazać szereg naukowców i instytucji interpretujących oba pojęcia w odwrotnym znaczeniu[12-14] lub też zamiennie.[15]

Zjawisko tworzenia firm odpryskowych jest często odnoszone do procesu transferu technologii. W tym ujęciu obejmuje wszystkie rodzaje transferu wiedzy technologicznej z przedsiębiorstwa, które rozwinęło u siebie dane know how, do jednostki, która ma je zastosować w praktyce. Z tego punktu widzenia tworzenie nowego przedsiębiorstwa jest tylko jednym z przypadków spin-off. W tym ujęciu wyróżniamy dwa typy firm spin-off[2]:

1. Pierwotny spin-off – zakładający budowanie struktury i organizacji od początku, przy czym proces

ten może nastąpić:

– za zgodą organizacji macierzystej, która może lecz nie musi brać udział (np. kapitałowo) w realizacji przedsięwzięcia,

– bez zgody organizacji macierzystej (split-off).

2. Pochodny spin-off – oparty na istniejącej wcześniej strukturze, który polegać może na jedynie prawnym wydzieleniu w ramach osobnego podmiotu (spin-out), lub też na jednoczesnej sprzedaży części lub całości nowoutworzonego przedsiębiorstwa (buy-out).

Znajdziemy też przykłady definiowania pojęcia spin-off na własny użytek. Takim przypadkiem jest Amerykańska

Securities and Exchange Commission (odpowiednik polskiej dawnej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd), która definiuje spin off w odniesieniu do kryteriów kapitałowych – spin-off występuje w sytuacji, gdy udziałowcy organizacji macierzystej obejmują udziały kapitałowe w nowopowstałym przedsiębiorstwie [16]. Przykładem tego typu transakcji było m.in. powstanie Agilent Technologies utworzonej na bazie części firmy HP zajmującej się testowaniem i pomiarami. Proces ten jednak nie ma zwykle charakteru przedsiębiorczego, ale może być związany np. z restrukturyzacją przedsiębiorstwa.

Paweł GŁODEK

Jacek GULIŃSKI

Źrodła: [1] P. Tamowicz, Przedsiębiorczość akademicka. Społki spin-off w Polsce. PARP, Warszawa, 2006; [2] J. Węcławski, Venture capital. Nowy instrument finansowania przedsiębiorstw, PWN, Warszawa 1997; [3] A. Rogut, A. Rzetelska, Uruchomienie działalności gospodarczej [w:] B. Piasecki B. (red.) Ekonomika i zarządzanie małą firmą, PWN, Warszawa 2001; [4] P. Głodek, Powstanie i finansowanie małej firmy technologicznej [w:] P. Głodek, J. Kornecki, J. Ropęga. Funkcjonowanie małych i średnich przedsiębiorstw we wspołczesnej gospodarce. Wybrane zagadnienia. Uniwersytet Łodzki, Łodź 2005; [5] B. Callan, Generating Spin-offs: Evidence from Across the OECD, [w:] STI Review: Special Issue on ‘Fostering High-tech Spin-offs: A Public Strategy for Innovation’ No. 26 Volume 2000 Issue 1; [6] E.B. Roberts, Entrepreneurs in high technology: Lessons from MIT and beyond, Oxford University Press, New York, 1991; [7] S. Klepper, S. Sleeper, Entry by spinoffs, Working paper, Carnegie Mellon University, Pittsburgh 2000; [8] S. Chatterjee, E. Rossi-Hansberg, Spin-offs and the Market for Ideas, National Bureau of Economic Research Working Papers, nr 13198, Czerwiec 2007; [9] A.L. Dahlstrand, Growth and inventiveness in technology-based spin-off firm,. “Research Policy”, 1997, 26: 331-344; [10] M. Dahl, Ch.O.R. Pedersen, B. Dalum, Entry by Spinoff in a High-tech Cluster, Danish Research Unit For Industrial Dynamics Working Paper No 03-11; [11] http://www. isis-innovation.com/spinout/index.html; [12] Szczegołowy opis priorytetow Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007 – 2013, Warszawa 13.03.2008; [13] Z. Block, I.C. Macmillan, Corporate venturing. Creating new business within the firm, Harvard Business School Press, 1995; [14] R. Agarwal, R. Echambadi, A. Franco, M.B. Sarkar, Knowledge Transfer through Inheritance: Spin-out Generation, Development and Performance, “Academy of Management Journal” 2004, 47(4); [15] C.L. Druilhe, E. Garnsey, Do Academic Spin-Outs Differ and Does it Matter? “The Journal of Technology Transfer” 2004, 29(3-4);[16] www.sec.gov/answers/spinoffs.htm.

Powyższe informacje pochodzą z publikacji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości „Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć” pod redakcją Krzysztofa B. Matusiaka, Wydanie III zaktualizowane, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2011, publikacja dostępna bezpłatnie na http://www.parp.gov.pl/files/74/81/469/12812.pdf oraz na stronie http://www.pi.gov.pl.

 

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA [Academic Entrepreneurship]

to nowy wymiar przedsiębiorczości rozwijanej na styku nauki i gospodarki, wyrastający z akademickiej transformacji do Uniwersytyetu III Generacji. Przedsiębiorczość akademicka przełamuje dość powszechny schemat myślenia, że prowadzenie własnej firmy i próby komercyjne są sprzeczne z zasadami pracy badawczej i uniwersyteckimi tradycjami, a tym samym niewłaściwe dla przedstawicieli środowiska naukowego. Dotychczasowy model uniwersytetu, oparty na edukacji i badaniach naukowych, zostaje poszerzony o przygotowanie do przedsiębiorczości (tzw. trzecia misja), rozumianej jako kształtowanie proaktywnych zachowań umożliwiających samodzielne działanie na rynku. [1]

Pierwotnie w literaturze zachodniej dominowało wąskie podejście do przedsiębiorczości akademickiej, która utożsamiana była z zakładaniem firm odpryskowych (spin-off, spin-out). Według czołowego amerykańskiego badacza problematyki przedsiębiorczości akademickiej S. Shane’a, spin-off to nowe firmy tworzone przez członków społeczności akademickiej w celu komercjalizacji technologii stanowiącej element własności intelektualnej wytworzonej w macierzystej instytucji. [2] Kluczowym elementem wspomnianej definicji jest występowanie komercjalizacji na elementach, chronionych w różny sposób, własności intelektualnej wytworzonej w macierzystej uczelni. Wtedy bowiem występuje szczególne spiętrzenie kwestii natury prawnej, organizacyjnej, technicznej a także etycznej. Natomiast formy aktywności gospodarczej pracowników naukowych, gdzie nie występują kwestie własności intelektualnej, nie są traktowane, w myśl wspomnianej definicji, jako przejawy przedsiębiorczości akademickiej.

Współcześnie obserwujemy tendencję do bardziej kompleksowego ujmowania przedsiębiorczości akademickiej. Jest ona wynikiem krytyki, dotyczącej nadmiernej koncentracji uwagi na problematyce tworzenia firm odpryskowych. Tymczasem z przejawami przedsiębiorczej aktywności kadry akademickiej mamy do czynienia w bardzo wielu obszarach współdziałania uczelni z praktyką gospodarczą, których efektem jest komercjalizacja wyników badań. Są to różnorodne kooperacyjne formy transferu technologii oparte na umowach licencyjnych, prowadzeniu badań na zlecenie przemysłu, wspólnych wdrożeniach itp. Na wielu uczelniach mamy wybitnych naukowców, posiadających talent organizacyjny połączony z prawdziwą pasją wdrożeniową, cieszących się zasłużonym szacunkiem wśród kadry kierowniczej przedsiębiorstw. To między innymi dzięki ich aktywności, działań odbiegających od tradycyjnych akademickich schematów dochodzi do realizacji wielu interesujących projektów w ramach współpracy uczelni z przemysłem. Działalność tego typu liderów kooperacyjnych form transferu technologii powinniśmy potraktować jako akademicką odmianę przedsiębiorczości korporacyjnej. Powinna ona być wspierana w różnej formie także przez specjalistyczne szkolenia w zakresie zarządzania złożonymi projektami technologicznymi we współpracy z przemysłem.

Dlaczego wybitni naukowcy – liderzy projektów wdrożeniowych – rzadko zakładają firmy odpryskowe, nawet jeśli są autorami wyjątkowych rozwiązań, chronionych patentami, i dlaczego nie decydują się na utworzenie firmy odpryskowej? Jeśli abstrahować od istniejących barier natury formalnej i organizacyjnej, trzeba mieć świadomość, że takie formy komercjalizacji wyników badań sprawdzają się tylko w określonych sytuacjach. W innych bardziej adekwatne będą kooperacyjne formy i takie powinny być rozwijane. Po drugie, wielu wybitnych naukowców-wdrożeniowców widzi swoją podstawową misję życiową w obszarze nauki i nie chcą z niej zrezygnować, angażując się w prowadzenie własnej firmy. Trzeba uszanować wybory tej grupy naukowców, stwarzając im dogodne warunki do rozwijania kooperacyjnych form transferu technologii. Traktowanie ich jako przejawów przedsiębiorczości akademickiej jest ze wszech miar uzasadnione, ze względu na proaktywny, innowacyjny i uwzględniający ryzyko charakter działań. Tak więc przedsiębiorczość kadry naukowej to z pewnością nie tylko tworzenie firm odpryskowych (spin-off, spinout). Faktycznie w wiodących uczelniach zachodnich, nawet tych mogących się pochwalić dużą liczbą firm odpryskowych, mamy do czynienia z symbiozą różnorodnych form komercjalizacji technologii. [6]

Z drugiej strony, przedsiębiorczość akademicka obejmuje także różnorodne formy wpierania inicjatyw biznesowych studentów i absolwentów. Idea Uniwersytetu III Generacji materializuje się nie tylko przez komercjalizację technologii opracowanych w laboratoriach uniwersyteckich, ale także przez wypuszczanie na rynek przedsiębiorczych (a więc proaktywnych, innowacyjnych, akceptujących ryzyko) absolwentów, z których niektórzy staną się rzeczywistymi „twórczymi destruktorami” w poszczególnych branżach gospodarki. W zaproponowanym holistycznym ujęciu, przedsiębiorczość akademicka, obok pracowników naukowych, obejmuje także aktywność przedsiębiorczą studentów i absolwentów. Jednakże należy unikać aktywnego wspierania aktywności studentów w zakresie uruchamiania biznesów, niewymagających zastosowania wiedzy zdobytej na studiach (np. prosty handel, usługi na ograniczoną skalę itp.). Należy zachęcać przedsiębiorczych studentów i absolwentów nie tylko do budowania przewagi konkurencyjnej własnych firm na wiedzy wyniesionej ze studiów, ale też do angażowania się w przedsięwzięcia zaplanowane od początku jako ambitne, dynamiczne, a więc zakładające szybki wzrost zatrudnienia i obrotów (przedsiębiorczość ambitna).[6]

Występowanie nurtu przedsiębiorczości pracowników naukowych, z jednej, a przedsiębiorczości studentów, z drugiej strony, rodzi istotne implikacje co do oczekiwanego i możliwego do osiągnięcia poziomu innowacyjności. W przypadku pracowników naukowych byłoby wskazane, by wdrażane rozwiązania i technologie były nowatorskie w skali międzynarodowej. Stosując bardziej realistyczne podejście, trzeba podkreślić, że w praktyce bardzo ważne znaczenie, w kategoriach gospodarczych, ma twórcza adaptacja do lokalnych warunków, rozwiązań już znanych i przynajmniej częściowo rozpracowanych w innych krajach. W odniesieniu do przedsiębiorczości pracowników naukowych pojawia się pytanie czy i w jakim zakresie szkoła wyższa ma prawo czerpać przychody z tytułu tego kanału komercjalizacji uczelnianego dorobku intelektualnego. Identyfikujemy w tym zakresie dwa skrajne podejścia:[4]

1. Oddolne – (przedsiębiorca bierze wszystko), obejmujące pełne udostępnianie własności intelektualnej przedsiębiorcom i powstającym firmom. Uczelnia liczy na pośrednie efekty, wzrost prestiżu oraz dalsze kontakty i zlecenia w przypadku powodzenia przedsięwzięcia gospodarczego. To podejście identyfikujemy na uczelniach amerykańskich i brytyjskich, a powstającą firmę określamy jako spin-off.

2. Odgórne – (uczelnia bierze wszystko), zakładające własność i wykorzystywanie know-how przez uczelnię zazwyczaj przy pomocy firmy lub agencji zarządzającej. Uniwersytet ocenia potencjał nowej technologii i decyduje o kierunkach działań komercjalizacyjnych: sprzedaż patentu, udzielenie licencji czy założenie firmy spin-out. W przypadku akceptacji wariantu założycielskiego uczelnia udziela zezwoleń, podpisuje umowę z przedsiębiorcą oraz z reguły aktywnie uczestniczy w zarządzaniu firmą (np.: wyznacza dyrektora zarządzającego). To podejście dominuje w Europie Kontynentalnej.

Pomiędzy obydwoma skrajnymi modelami istnieją rozwiązania mieszane rozwijane przez poszczególne szkoły wyższe w zależności od przyjętej polityki rozwoju. W praktyce oznacza to indywidualne podejście do poszczególnych pomysłów biznesowych, a wybór uwzględnia maksymalizację korzyści dla uczelni.

Podstawą przedsiębiorczości akademickiej są ludzie o określonych, rzadkich kompetencjach. Przedsiębiorców tego typu cechuje:

– kreatywność i wytrwałość w wyszukiwaniu oraz rozwiązywaniu problemów;

– otwartość na współpracę i samodoskonalenie zarządzanej organizacji;

– intuicja w dostrzeganiu punktów stycznych między wiedzą, technologią, a często utajonymi potrzebami rynku;

– ambicja kierowania własnym życiem, pasja, wizja i marzenia.

Badania wskazują na szereg specyficznych cechy tego rodzaju zachowań przedsiębiorczych:[5]

1. Różnorodność wiedzy, kontaktów i możliwości – przedsiębiorca porusza się jednocześnie w wielu środowiskach, sferach i światach, co tworzy niepowtarzalne możliwości rozwoju i pogłębiania wiedzy oraz poszerzania kontaktów tworzących potencjalną bazę ekspansji.

2. Zdolność integracji procesu zbierania, selekcjonowania i przetwarzania informacji z mechanizmami podejmowania decyzji, umiejętności synchronizowania pracy jednocześnie w różnych fazach procesu decyzyjnego, co umożliwia uniknięcie odkładania pewnych informacji, założeń, hipotez czy ocen.

3. Możliwości globalnego działania, obejmujące szerokie kontakty i częste przemieszczanie się, co zwiększa możliwości identyfikowania i wykorzystania szans.

4. Identyfikacja roli w biznesie jako intelektualnego wyzwania oraz przygody, co pozwala na zachowanie pewnego dystansu wobec pełnionej roli i może stanowić źródło nieprzemijającej inspiracji.

5. Przywiązanie do kwestii etycznych i rozwoju pracowników.

Przedsiębiorczość akademicka to zaprogramowana schumpeterowska twórcza destrukcja, a jej realizacja wymaga „specyficznego matecznika” tworzonego przez:[4]

1) sektor nauki, badań i edukacji, dostarczający: (1) wyników prac naukowo-badawczych, (2) wykwalifikowanej siły roboczej oraz elastycznych możliwości doskonalenia zawodowego; (3) potencjalnych przedsiębiorców spośród studentów i pracowników naukowych;

2) system wsparcia obejmujący programy oraz instytucje wspierające transfer technologii oraz rozwój początkowych faz rozwoju firmy;

3) lokalne środowisko innowacji i przedsiębiorczości złożone z małych i średnich firm, wyspecjalizowanych usług około biznesowych, instytucji finansowania ryzyka (venture capital), potencjalnych kooperantów i nabywców.

Wymienione elementy w wyniku współzależności i przenikania się (tzw. efekty synergii) generują warunki dla rozwoju nowoczesnego biznesu gospodarki postindustrialnej (tzw. karuzela know-how). Poprzez usieciowienie na bazie infrastruktury i instytucji, rozwijane są miękkie działania wyzwalające szerokie zainteresowanie poszukiwaniem pomysłów na nowe produkty i technologie oraz minimalizujące ryzyko niepowodzenia. Rozwój ten ma silny środowiskowy charakter przejawiający się spontanicznym powstawaniem klastrów lub zaprogramowanym tworzeniem parków technologicznych i technopolii.

Rozwój przedsiębiorczości akademickiej wymaga szczególnego podejścia respektującego cechy dwóch odmiennych środowisk: nauki i gospodarki. Identyfikujemy duże zainteresowanie problematyką jako najkrótszej drogi do gospodarki opartej na wiedzy. Aktywizacja przedsiębiorczości akademickiej znajduje coraz większe wsparcie poza samymi szkołami wyższymi, władz regionalnych i rządów w ramach wyrastających z polityki gospodarczej systemów wsparcia. Doświadczenia z różnych państw świata wskazują na bardzo dużą różnorodność pomysłów i modeli aktywizacji. Można już mówić już o setkach programów i różnorodnych uczelnianych, lokalnych, regionalnych czy krajowych inicjatyw. W wyniku tych działań uczelnie zachodnie i renomowane instytuty badawcze obrastają „wianuszkiem” dynamicznych przedsiębiorstw zakładanych przez studentów, pracowników naukowych i absolwentów. [1]

Analiza coraz bogatszych doświadczeń wskazuje, że aktywizacja przedsiębiorczości akademickiej wymaga kompleksowego podejścia – od promocji idei i zachęcania do myślenia w kategoriach rynkowych, przez edukację i rozwijanie przedsiębiorczych kompetencji, dalej instrumenty wsparcia na etapie tworzenia firmy i weryfikacji pomysłów, do akceleracji akademickich firm odpryskowych na rynki europejskie i globalne. Oznacza to potrzebę podjęcia działań w pięciu odrębnych, ale programowo bardzo ściśle powiązanych etapach. Pierwsze dwa etapy „Popularyzacja przedsiębiorczości akademickiej” oraz „Selekcja dla przedsiębiorczości” są głównie domeną działań wykładowców-animatorów przedsiębiorczości. Najbardziej zainspirowani studenci z pomysłami biznesowymi mogą przejść do etapu preinkubacji, a więc „wylęgarni” pomysłów biznesowych, gdzie mogą korzystać z konsultacji i doradztwa, dodatkowych zajęć seminaryjnych, networkingu itp. Jak pokazują doświadczenia zachodnie, tego typu wsparcie zapewniają edukacyjne centra przedsiębiorczości lub akademickie inkubatory w ramach działań promocyjnych adresowanych do studentów, ale w coraz szerszym zakresie doktorantów, pracowników naukowych, a także absolwentów. [6]

Działania, początkowo realizowane w ramach uczelni, wymagają, w dalszych etapach (głównie 4 i 5), partnerów zewnętrznych – inkubatory i parki technologiczne, inwestorzy kapitału ryzyka. Do tych działań szkoła wyższa musi być przygotowana programowo i organizacyjnie. Poszczególne etapy wsparcia powinny być skoordynowane, co wymaga współpracy uczelnianych komórek przedsiębiorczości akademickiej z jednostkami pozauniwersyteckimi. Wraz z przechodzeniem koncepcji biznesowej i przedsiębiorcy (zespołu) przez kolejne etapy wzrasta rola ośrodków innowacji. Wzrasta również rola partnerów społecznych i administracji publicznej, którzy przejmują na siebie ciężar tworzenia programów wsparcia i zarządzania nimi.

Pojęcie „przedsiębiorczości akademickiej” zostało prawnie zamocowane w polskich warunkach z wejściem w życie ustawy „Prawo o Szkolnictwie Wyższym”.[8] W artykule 4 ust. 4 czytamy: „Uczelnie współpracują z otoczeniem gospodarczym, w szczególności przez sprzedaż lub nieodpłatne przekazywanie wyników badań i prac rozwojowych przedsiębiorcom oraz szerzenie idei przedsiębiorczości w środowisku akademickim, w formie działalności gospodarczej wyodrębnionej organizacyjnie i finansowo od działalności, o której mowa w art. 13 i 14.” Dalej w artykule 86 odnajdujemy: „W celu lepszego wykorzystania potencjału intelektualnego i technicznego uczelni oraz transferu wyników prac naukowych do gospodarki, uczelnie mogą prowadzić akademickie inkubatory przedsiębiorczości oraz centra transferu technologii.”

Krzysztof B. MATUSIAK

Źródła: K. B. Matusiak, Budowa powiązań nauki z biznesem w gospodarce opartej na wiedzy. Rola i miejsce uniwersytetu w procesach innowacyjnych, SGH, Warszawa 2010; [2] S. Shane, Academic Entrepreneurship, Edward Elgar, Cheltenham 2004; [3] J. G. Wissema, Technostarterzy. Dlaczego i jak?, PARP, Warszawa 2005; [4] K.B. Matusiak, Rozwój systemów wsparcia przedsiębiorczości. Przesłanki, polityka i instytucje, ITE, Radom-Łódź 2006 [5] S. Kwiatkowski, Przedsiębiorczość intelektualna, PWN, Warszawa 2000; [6] J. Cieślik, J. Guliński, K. B. Matusiak, A. Skala-Poźniak, Edukacja dla przedsiębiorczości akademickiej, PARP, Warszawa 2011; [7] J. Guliński, K. Zasiadły (red), Innowacyjna przedsiębiorczość akademicka – światowe doświadczenia, PARP, Warszawa 2005 [8] Ustawa z dnia 27.07.2005 „Prawo o Szkolnictwie Wyższym” Dz. U. 05.164.1365.

Powyższe informacje pochodzą z publikacji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości „Innowacje i transfer technologii. Słownik pojęć” pod redakcją Krzysztofa B. Matusiaka, Wydanie III zaktualizowane, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2011, publikacja dostępna bezpłatnie na http://www.parp.gov.pl/files/74/81/469/12812.pdf oraz na stronie http://www.pi.gov.pl.

 

Projekt realizowany na podstawie umowy ze Świętokrzyskim Biurem Rozwoju Regionalnego
Kapitał Ludzki Świętokrzyskie Biuro Rozwoju Regionalnego Unia Europejska - Europejski Funusz Społeczny
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego



  • start
  • oferta
  • dzialania
  • praca
  • polecamy
  • kontakt
2009 © Fundacja "Fundusz Inicjatyw" ul. Seweryna Sierpińskiego 24/5, 20-448 Lublin, NIP: 9462553005, REGON: 060368615, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego KRS 0000306907,
Biuro Fundacji ul. Narutowicza 57/4, 20-016 Lublin, tel/fax: 081 532 10 30
e-mail: ffi@ffi.org.pl | mapa serwisu | Polityka dot. plików cookie


Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Czytaj więcej +